منابع تنش و تهدید مرز ایران و ترکمنستان و آثار آن بر امنیت داخلی و روابط ژئوپلیتیکی دو کشور

نویسندگان

دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) و عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان

چکیده

جمهوری اسلامی ایران با کشور ترکمنستان مرزهای بسیار طولانی آبی و خاکی مشترک دارد. از این رو می توان گفت که در نقاط مرزی با کشور ه مجوار خود در شمال؛ یعنی ترکمنستان دچار چالش های متعدد و مختلفی است. منابع تنشی مانند: امتداد جغرافیایی قومی ترکمن ها در دشت ترکمن، نیاز شدید ترکمنستان به رودخانه های وارده از خاک ایران، علایق ژئوپلیتیکی دو کشور به ویژه در زمینه استفاده های معبری، رژیم حقوقی دریای خزر وکارکرد های مرز. اما چالش های درونی ترکمنستان ،آسیای مرکزی و احتمال بروز
تنش های فرا گیر منطقه ای، حضور ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در ترکمنستان، نوع عملکرد نظام سیاسی لائیک ترکمنستان و شکل برخورد با بنیاد گرایان مسلمان، در روابط دوکشور تأثیرگذار خواهد بود . با این وجود امنیت ملی، داخلی و یا حاشی ههای مرزی از یک سو تحت تأثیر منابع متعدد تنش دو یا چند جانبه با کشور های هم جوار است و از سوی دیگر، محیط راهبردی ایران از جمله امنیت ملی آن در معرض حوزه های متعدد ژئوپلیتیک بیرونی است. در عین حال به دلیل آنکه فضای سرزمینی ایران مکمل راهبردی ژئوپلیتیک کشور ترکمنستان است، در جذب و تداوم برخی ناامنی ها به خودی خود به ایفای نقش می پردازد. حال این سؤال پیش می آید که با توجه به وجود منابع تنش و تهدید متعدد در مرز ایران و ترکمنستان و آثار این منابع تنش و تهدید بر امنیت داخلی کشورها، روابط ایران و ترکمنستان در آینده چگونه خواهد بود؟ در این مقاله با استفاده از روش تحلیل اسنادی و مطالعه های کتابخانه ای تحلیل داده های موجود، تلاش شده است به این سوال پاسخ داده شود. بعد از بررسی ها و تحلیل های منابع در دسترس به این نتیجه رسیدیم که روابط ایران و ترکمنستان به دلیل یک سری مشکل ها که در متن مقاله به آنها اشاره شده
است در آینده دچار بحران خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Sources of Tensions and Threats in Iran and Turkmenistan Borders and their Effects on Internal Security and Geopolitical Relations between the Two Countries

نویسندگان [English]

  • Reza Mokhtari
  • Mohammad Zohdi Goharpoor
چکیده [English]

Islamic Republic of Iran has common long land and water borders with Turkmenistan. Hence, we can say that the border areas with neighboring countries in the north, i.e., Turkmenistan have several various challenges. Sources of tensions include ethnic geographical stretches with Turkmen in Turkmen Plain, Turkmenistan’s strong need to the rivers incoming from Iranian lands, the geopolitical interests of the two countries particularly in the area of the crossing, the legal regime of the Caspian Sea and border functionalities. But the internal challenges of Turkmenistan and Central Asia and the probability of spreading regional tensions, the presence of the U.S. and Israel in Turkmenistan, Turkmenistan of secular political system type and the way of dealing with Muslim fundamentalists, will affect the relations between two countries. Nevertheless, national and internal security, and border margins on the one hand affect bilateral or multilateral sources of tension with neighboring countries and on the other hand Iran’s strategic environment including its national security is exposed to multiple external geopolitical domains. However, because Iran’s territorial space is a complement to the geopolitical strategy of Turkmenistan, it plays an important role in the absorption and persistence of insecurity itself. Now, this question is raised: regarding the existence of multiple sources of tensions and threats in the borders of Iran and Turkmenistan and the effects of these tensions and threats on the countries’ internal security, how will the future of relations between Iran and Turkmenistan be? In this paper, using documentary analysis and library studies of existing data, an attempt is made to answer the above-raised question. After investigations and analyses of the existing data we came to this conclusion: Iran and Turkmenistan relations will face crises in the future duo to some problems that were referred to in the text.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran and Turkmenistan
  • Border
  • Tensions and threats
  • Internal security
  • Geopolitical relations