تبیین کارکرد مرز در تأمین امنیت استان آذربایجان غربی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه ارومیه

2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی آمایش سرزمین دانشگاه ارومیه

3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

ایجاد کارکردهای مختلف در مناطق مرزی و به‌تبع آن استقرار امکانات و خدمات، زمینه بهبود و توسعه متوازن و همه‌جانبه و کاهش فاصله با مناطق داخلی و درنهایت به شکل‌گیری امنیت پایدار استان کمک می‌کند. هدف تحقیق حاضر تبیین کارکردهای مرز (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی- فرهنگی و امنیتی- دفاعی) در تأمین امنیت استان آذربایجان غربی است. روش پژوهش حاضر تحلیلی ـ توصیفی است. جهت جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها از دو شیوه کتابخانه‌ای و میدانی (پرسشنامه محقق ساخته) بهره گرفته‌شده است. جامعه آماری 5 شهرستان استان آذربایجان غربی و حجم نمونه 250 پرسشنامه است که به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی (از طریق مراجعه به منطقه و مشاهدات محلی، مصاحبه و توزیع پرسشنامه بین کارگران، شاغلان بخش‌های خصوصی، دولتی و مردم محلی) انتخاب‌شده است. شاخص‌های موردبررسی کارکردهای مرز شامل: کارکرد اقتصادی، کارکرد اجتماعی- فرهنگی و کارکرد سیاسی در قالب 31 گویه است. ابزار تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، برای بررسی میزان تأثیرگذاری هریک از کارکردها در تأمین امنیت استان از مدل‌سازی معـادلات ساختاری (LISREL) و فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد ایجاد کارکردهای مختلف اقتصادی در نواحی مرزی استان تأثیرگذارترین عامل در تأمین امنیت استان می‌باشند. هراندازه شاخص‌های مختلف کارکرد مرز در طرح‌ها و برنامه‌های توسعه موردتوجه قرار بگیرد و برنامه‌ریزی و نظارت درستی و دقیقی در مراحل مختلف اجرای آن‌ها به کار گرفته شود بیش تر و سهل‌تر در راستای امنیت پایدار گام برداشته می‌شود.

کلیدواژه‌ها