بررسی و تحلیل عوامل مؤثر ژئوپلیتیکی بر کارکرد مرز سیاسی در شهرستان مرزی آستارا

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

2 و رئیس دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی مرزبانی استان گیلان

چکیده

کارشناسان و صاحب‌نظران مسائل مرزی کارکردهای مختلفی را برای مرزها در قالب‌های سیاسی، اقتصادی، دفاعی و... را برشمرده‌اند که دراین‌بین وجود علائق و مشترکات تاریخی، مذهبی، فرهنگی و اجتماعی میان مردم سرزمین آذربایجان و ایران از همان ابتدای استقلال جمهوری آذربایجان تحولاتی در کارکرد مرز بین دو کشور به وجود آورده، که بازگشایی مرز و آمدورفت اتباع دو کشور و مبادلات مرزی در آن را می‌توان نام برد. بااین‌حال علیرغم تأثیرگذاری مسائل سیاسی بر روابط دو کشور در پی مداخله کشورهای بیگانه، بر اهمیت و کارکرد این نقاط مرزی روزبه‌روز افزوده می‌شود. این نوشتار که باهدف بررسی عوامل مؤثر ژئوپلیتیکی بر کارکرد مرز سیاسی در شهرستان مرزی آستارا می‌باشد که درصدد پاسخ به این سؤال بوده که عوامل تأثیرگذار بر تحولات کارکردی مرز آستارا کدم‌اند؟ نوع پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش، تحلیلی- توصیفی و ابزار گردآوری پرسشنامه محقق ساخته است. جامعه آماری تحقیق،67 نفر از دانش‌آموختگان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد واحد رشت بوده‌اند که روایی آن مورد تائید اساتید و صاحب‌نظران بوده و در این تحقیق، به‌منظور تعیین پایایی پرسشنامه، از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن 0.80 بدست آمد. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که کارکرد مرز سیاسی ایران و جمهوری آذربایجان در آستارا متحول شده است و عواملی مانند اجرای آمایش مرزی، عوامل همگنی ژئوکالچر در دو سوی مرز و حضور ایالات‌متحده در آذربایجان بر کارکرد مرز سیاسی آستارا تأثیرگذار بوده است و دراین‌بین مؤلفه‌های مسائل ژئوپلیتیک، استقرار پاسگاه‌های مرزی، نوع رویداد حاکم فی‌مابین ایران و آذربایجان، مسائل دریاچه کاسپین و بالاخره نقش حاکمیت دارای بیشترین رتبه‌بندی را در تأثیرگذاری بر کارکرد مرز سیاسی آستارا داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Analysis of Effective Geopolitical Factors on the Functioning of the Political Border in the Border City of Astara

نویسندگان [English]

  • Narges Arshadi 1
  • Edalat Zibandeh 2
چکیده [English]

Border issues experts and scholars have enumerated various functions for borders in political, economic, defense, and other formats. In this vein, common historical, religious, cultural and social interests among the people of Azerbaijan and Iran have made changes in the functioning of the border between the two countries from the beginning of the independence of Azerbaijan that the reopening of border, commuting, and border transactions between the nationals of both countries can be named. However, despite the political issues affecting the relations between the two countries following the intervention of foreign countries, the importance and functions of these border areas are increasingly intensified. This manuscript, which aims at examining the effective geopolitical factors on the functioning of the political border in Astara border city seeks to answer the following question: what are the effective factors on functional transformations of Astara border? In terms of its objectives this study is of an applied research type and in terms of methodology it is a descriptive-analytic study. The data collection tools are library and filed studies. A researcher-made questionnaire was employed in the filed study. The study population consisted of 67 graduates in the field of political geography from the Islamic Azad University, Rasht Branch. The validity of the questionnaire was confirmed by the experts. The reliability was also calculated using Cronbach's alpha (α = .80). The findings indicate that the function of the political border of the Republic of Azerbaijan and Iran has been transformed in Astara. Factors such as the implementation of cross-border planning, geo-cultural homogeneity on both sides of the border and the US presence in Azerbaijan have been effective on functioning of political border in Astara. In this vein, the components of geopolitical issues, the establishment of border checkpoints, the ruling event type between Iran and Azerbaijan, the Caspian Sea issues and the role of government had the highest ranking in influencing the function of Astara political border

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Islamic Republic of Iran
  • Azerbaijan Republic
  • Geopolitics
  • Political border
  • Security