نقش پدیدههای ژئومورفولوژی در برقراری امنیت و دفاع از مرزهای شمال شرق (مطالعه موردی: لطفآباد، یاقول، نوخندان و باجگیران)

نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

مرزهای بین المللی مهم‌ترین عامل جدایی یک کشور از کشور همسایه خود می‌باشند. از مسائل عمده‌ای که کشورها از گذشته تا به امروز با آن روبه‌رو بوده‌اند و تمام قوای خود را برای حفظ و برقراری آن به کار می‌بردند، دفاع و امنیت در درون کشورشان در مواجهه و تهاجم بیگانگان در محدوده نوار مرزی بوده است. در برقراری امنیت و دفاع از مرزهای یک مرز و بوم عوارض جغرافیایی طبیعی و انسانی مختلفی نقش بسزایی دارند، که در این میان می‌توان به عوارض و پدیده‌های طبیعی به‌ویژه لند فرم‌های (پدیده) ژئومورفولوژیکی اشاره نمود. بنابراین با توجّه به رابطه متقابل جغرافیا و امنیت، این پژوهش قصد دارد تا تأثیر لند فرم‌های (پدیده) ژئومورفولوژیکی در برقراری امنیت و دفاع از مرزهای شمال شرق را مورد بررسی قرار دهد. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازلحاظ روش تحلیلی- توصیفی است، و جمع‌آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای، و برداشت‌های میدانی، بررسی عکس‌های هوایی و تصاویر بوده است. نتایج این تحقیق نشان داد که شرق محدوده مطالعاتی (لطف‌آباد)، به دلیل میدان آتش وسیع نمی‌تواند به جهت امنیتی و دفاعی مناسب باشد، غرب محدوده مطالعاتی (شمال غرب نوخندان و باجگیران) به جهت تنوع کمتر عوارض ژئومورفولوژیکی و سایر فاکتورهای ذکرشده در یافته‌های پژوهش نمی‌توانند مناسب باشند، لذا تنها مکان مناسب در این محدوده به جهت امنیتی و دفاعی مرکز محدوده مطالعاتی (نوخندان)، با دارا بودن بیشتر تنوع ژئومورفولوژیکی و منطبق بودن نوار مرزی در این محدوده با خط‌الرأس‌های کوهستانی می‌تواند نقش بسزایی در شکل‌گیری امنیت و دفاع در این محدوده داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Geomorphic Phenomena in Establishing Security and Defending the Northeast Borders (Case Study: Lotfabad, Yaghoul, Nokhandan, and Bajgiran)

نویسندگان [English]

  • Mahboobeh Nikbakht 1
  • Seyed Reza Hossein Zadeh 2
  • Syedadi Zarghani 2
  • Massoud minai 2
چکیده [English]

International borders are the most important factor in separating a country from its neighboring countries. Among the major issues that countries have been facing with since long to this day and have used all of their forces to maintain and establish it is the defense and security inside their country against the encounter and invasion of foreigners within the borderlines. In establishing security and defending the boundaries of a border, a number of natural and human geographical complications are important, among which the natural morbidities and phenomena, especially geomorphologic landforms (phenomena), can be mentioned. Therefore, with regard to the mutual relationship between geography and security, this research aims to examine the geomorphologic landforms (phenomena) in establishing security and defending the northeast borders. In terms of its objectives the present study is of an applied research type and in terms of its method it is considered as a descriptive-analytical study. The data collection was conducted through library resources, field observations, studying aerial photographs and images. The results of this research showed that the east of the study area (Lotfabad) cannot be suitable for security and defense due to the large field of fire. The west of the study area (Northwest of Nehbandan and Bajgiran) cannot be suitable due to the lower variation of geomorphologic complications and other factors mentioned in the findings of the research. Therefore, the only suitable location in this area in terms of security and defense of the study center (Nokhandan), with more geomorphologic variation and the correspondence of the border strip in this area with mountain ranges, can play a significant role in the formation of security and defense.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Border
  • Northeast
  • Geomorphology
  • Security
  • Defense
1)    اسماعیلی، علی (1379) کاربرد دفاعی و امنیتی رودخانه‌های مرزی استان کرمانشاه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، جغرافیای طبیعی گرایش ژئومورفولوژی – هیدرولوژی، به راهنمایی حسن لشکری، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
2)    اکبری، الهه؛ پورهاشمی، سیما؛ معتمدی راد، محمد (1391) نقش و کارکرد عوارض ژئومورفولوژی در مسائل امنیتی و دفاعی کشور، اولین همایش ملّی شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها، 30 و 31 فروردین 1391، دانشگاه سیستان و بلوچستان،صص.193-184.
3)      آقا نباتی، سیّد علی (1383) زمین‌شناسی ایران، چاپ اوّل، تهران: سازمان زمین‌شناسی کشور.
4)    امیر احمدی، ابوالقاسم؛ ابراهیمی، مجید؛ آب باریکی، زکیه؛ جوادیان، سیّد حمید؛ احمدی، طیبه (1392) طرح پژوهشی نقش پدیده‌های ژئومورفولوژی در برقراری امنیت و دفاع از مرزهای شرقی کشور، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری.
5)    جوادیان، سیّد حمید؛ ابراهیمی، مجید؛ میر شریفان، سمیرا؛ نژاد سلیمانی، حمید (1391) پیامدهای ژئوپلیتیکی – امنیتی تغییر بستر رودخانه‌های مرزی شمال شرق کشور مطالعه موردی: رودخانه مرزی هریررود، اولین همایش ملّی شهرهای مرزی و امنیت چالش‌ها و رهیافت‌ها، 30 و 31 فروردین 1391، زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان، صص. 796-786.
6)    خلیلی، محسن (1389) مفهوم قلمرو در قانون اساسی/ جمهوری اسلامی ایران: مرز جغرافیایی بی‌مرزی عقیدتی، فصلنامه راهبرد، بهار 1390،  دوره20، شماره 58، صص.45-7.
7)      رضایی عارفی، مرتضی (1387) نقش پدیده‌های ژئومورفولوژیکی در مسائل دفاعی و امنیتی نواحی مرزی جنوب شرق کشور، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی ابوالقاسم امیر احمدی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه تربیت‌معلم سبزوار.
8)      زاهدی، حبیب (1351) مرزها و نقش و انواع آن‌ها، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز، تابستان 1351، 14 دوره14، شماره102، صص.259-246.
9)    زنگنه اسدی، محمد علی؛ رضایی عارفی، محسن؛ رضایی عارفی، مرتضی؛ نورمحمّدی، علی‌محمد (1392) نقش پدیده‌های ژئومورفولوژی در مسائل دفاعی و امنیتی نواحی مرزی جنوب شرق کشور با استفاده از مدل تحلیلی SWOT، دو فصلنامه ژئومورفولوژی کاربردی ایران، تابستان 1392، دوره1، شماره1، صص.43-27.
10)  سیف، عبدالله و کولیوند، تیمور (1393) بررسی ژئومورفولوژی دامنه ارتفاعات گرین در پدافند غیرعامل با تأکید بر امنیت شهرهای غربی کشور، هفتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران (جغرافیای سیاسی شهر)، 27 و 28 بهمن 1393، دانشگاه خوارزمی تهران، صص.20-1.
11)  فخری، سیروس؛ مقیمی، ابراهیم؛ یمانی، مجتبی؛ جعفر بیگلو، منصور؛ مرادیان، محسن (1392) تأثیر عوامل ژئومورفولوژیکی و اقلیمی ژئومورفوکلیمایی زاگرس جنوبی در منطقه شمال تنگه هرمز بر دفاع غیرعامل (با تأکید بر مکان‌یابی مراکز حساس و مهم)، مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمی، 1392،دوره2، شماره2،صص.98-81.
12)    فرهودی، رحمت الله (1370)، اطلس شیب و نتایج مساحی آن، مجله پژوهشهای جغرافیایی، 1370، دوره 1، شماره 27، صص 93-75.
13)   عزتی، عزت‌الله (1368) جغرافیای نظامی ایران، چاپ اوّل، تهران: انتشارات امیرکبیر.
14)   محمودی، فرج الله (1389)، ژئومورفولوژی دینامیک، چاپ اوّل، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.