بررسی تأثیر قاچاق کالا بر امنیت مرز (دیدگاه کارکنان گمرک جمهوری اسلامی ایران)

نوع مقاله : پژوهشی مستخرج از طرح پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی

چکیده

قاچاق کالا بر ابعاد مهم امنیت در مرزها شامل اقتصادی، سیاسی، جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی آثار نامطلوبی را برجای می‌گذارد. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی تأثیر قاچاق کالا بر امنیت مرزها می باشد. مطالعات تجربی و نظری نشان داده است که امنیت مرزها تحت تأثیر قاچاق کالا دارای ابعاد مختلفی شامل؛ امنیت اقتصادی، امنیت سیاسی، امنیت اجتماعی و فرهنگی و امنیت جغرافیایی مرز، می‌باشد. هر یک از این ابعاد تحت تأثیر قاچاق کالا، اثرات نامطلوبی را نشان داده است. روش پژوهش، توصیفی – استنباطی و از نوع پیمایشی بوده و ابزار تحقیق نیز پرسشنامه بوده است. جامعه آماری شناسایی‌شده، کلیه کارشناسان در گمرک کل کشور، حدوداً 1100 نفر بوده که با استفاده از فرمول کوکران، 284 نفر به ‌عنوان حجم نمونه تعیین شدند. روش تجزیه ‌وتحلیل داده‌ها نیز با استفاده از مدل معادلات ساختاری نرم‌افزار لیزرل صورت گرفته که وزن و تأثیر قاچاق کالا بر هر یک از ابعاد امنیتی مرزها را در این تحقیق نشان داده است. نتایج یافته‌های تحقیق نشان داده است که قاچاق کالا بر تمامی ابعاد امنیتی در مرزها مؤثر است. به‌طوری‌که بیشترین اثرگذاری بر روی امنیت اجتماعی- فرهنگی به میزان 87 درصد، امنیت سیاسی 72 درصد و بر ابعاد امنیت اقتصادی و جغرافیایی هرکدام به میزان 56 درصد، می‌باشد. بنابراین قاچاق کالا، امنیت مرزها را تحت تأثیر قرار می‌دهد به‌ طوری‌که بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بیشتر از ابعاد اقتصادی و جغرافیایی مرزها، اثر منفی دارد. گفتنی است که مهم‌ترین آثار نامطلوب قاچاق کالا بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی مرزهای کشور می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Good Smuggling on Border Security (The Views of the Customs Staff of the Islamic Republic of Iran)

نویسنده [English]

  • seyedkhali seyedalipour
Faculty Member, Law Enforcement Sciences and Social Studies Research Center
چکیده [English]

The smuggling of goods has adverse effects on the important dimensions of security at the borders, including economic, political, geographical, social and cultural affairs. The present study seeks to identify the impact of good smuggling on the border security. A review of empirical and theoretical studies has shown that border security is affected by the smuggling of goods on various dimensions, including economic security, political security, social and cultural security and the geographical security of the border. Each of these dimensions, affected by trafficking in goods, has shown unpleasant effects. The research method was descriptive-inferential and of survey type and the questionnaire was the research tool. The identified statistical population, including all experts in the customs of the whole country was about 1100 individuals, 284 individuals of whom were selected as the samples of the study using the Cochran formula. The data analysis has also been conducted using the structural equation model of the LISREL software that has shown the weight and impact of smuggling on each of the security dimensions of the borders in this research. The results of the research have shown that smuggling of goods affects all aspects of security at the borders; the highest impact was on the socio-cultural security (87%), political security (72%), and the economic and geographic security (56%). Therefore, smuggling affects the security of the borders, which has a negative impact on social, cultural and political dimensions more than the economic and geographical dimensions of the borders. It should be noted that the most important adverse effects of smuggling goods are on the social and cultural dimensions of the country's borders.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Good smuggling
  • borders
  • Economic Security
  • Political Security
  • social security
  • Cultural Security
1)    ابراهیم‌زاده آسمین، حسین و عباسیان، مجتبی (1390). بررسی عوامل و دلایل قاچاق در استان سیستان و بلوچستان و راه‌کارهای رفع آن، دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال هفتم، شماره 31، ص48
2)      اصغری، علیرضا (1388) مصرف کالای داخلی و مبارزه با قاچاق، مجله بانک و اقتصاد، شماره 98، صص.
3)    بشیری، حسین (1377) بررسی جغرافیایی روستاهای مرزی استان اردبیل به‌منظور توسعه اقتصادی و اجتماعی با تأکید بر مسائل سیاسی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
4)    حاجی نژاد، علی (1379) علل، عوامل و نیروهای دست‌اندرکاران (سازمان) قاچاق کالا در استان سیستان و بلوچستان، نمونه شهر زاهدان، مجموعه مقالات سومین همایش ملی بررسی پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیشگیری از آن، تهران.
5)    جان‌پرور، محسن (1386) بررسی و تحلیل جایگاه مذهب و فرهنگ در اتحاد و همبستگی ایرانیان. تهران. مجموعه مقالات همایش اتحاد ملی راهبردها و سیاست‌ها، مجمع تشخیص مصلحت نظام.
6)      چلبی، مسعود (1375) جامعه‌شناسی نظم، تهران: نشر نی.
7)    درایسدل، آلاسیر و اچ.بلیک، جرالد (1374) جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا، ترجمه: دره میرحیدر، چاپ چهارم، تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
8)    شاطریان، محسن؛ گنجی پور، محمود؛ اشنویی، امیر (1390) تأثیر وضعیت اجتماعی-اقتصادی مرزنشینان بر قاچاق کالا (مطالعه موردی: استان‌های سیستان و بلوچستان، بوشهر و کردستان)، مجله پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 45، شماره 2 صص.178-157.
9)      عبدالمحمدی، امیر (1388) مطالعه و بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر قاچاق کالا در ایران، فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، سال 2، شماره 3، صص95-87
10)   عندلیب، علیرضا (1380) نظریه پایه و اصول مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
11)  فرهنگ آذر، میر جعفر (1386) صیانت از مرزهای کشور جمهوری اسلامی ایران، با رویکرد اقتصادی و سیاسی، مجموعه مقالات همایش مرز چالش‌ها و فرصت‌ها، جلد دوم، ارومیه: انتشارات ادیبان.
12)   فیروز جائی، مختار (1384) قاچاق کالا و ارز، تهران: نشر قانون.
13)   کریمی پور، یدالله (1379) مقدمه‌ای بر ایران و همسایگان، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی تربیت‌معلم تهران.
14)  کهنه پوشی، هادی و شایان، حمید (1391) بررسی تأثیرات اقتصادی قاچاق کالا بر شهرهای مرزی؛ مطالعه موردی: شهر مریوان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 13، شماره 29، صص،73-51.
15)   گمرک جمهوری اسلامی ایران (1390) اداره گمرکات شرق و غرب ایران.
16)   معنایی، معصومه (1383) بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زنان به کار واسطه‌گری و قاچاق کالا و پیامدهای اجتماعی فرهنگی، وزارت کشور.
17)   گزارش‌نامه موسسه تحقیقات پولی و بانکی (1376)
18)  یاوری، کاظم (1387) تخمین قاچاق و گران نمایی واردات با استفاده از اختلافات آماری در ایران، مجموعه مقالات سومین همایش پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیشگیری از آن، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
19)  Bradbury, S.L. (2010) An assessment of the free and secure trade (FAST) program along the Canada-US border, Journal of Transport Policy, Vol.17, pp.367-380.
20)  Dascher, K. & Haupt, A. (2010) the political economy of regional integration projects at borders where poor and rich meet: The role of cross-border shopping and community sorting, Journal of urban Economics, Vol.10, pp.1016-1033.
21)  Horvath, J. & Ratfai, A. & Dome, B. (2007) The border effect in small open economies, Journal of Economic Systems, Vol.32, pp.33-45.
22)  Okubo, T, (2004) The broder effect in the Japanes market: A Gravity Model Analysis, Journal Of  Japanese international Economices, Vol.18, pp.1-11.