تأثیر فعالیت بازارچه‌های مرزی در پیشگیری از جرائم در مرزهای استان کردستان(با تأکید بر پیشگیری وضعی و اجتماعی)

نوع مقاله: علمی پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق، ایران

2 استادیار گروه فقه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، تهران، ایران

3 عضو هئیت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

توجه روزافزون کشورهای توسعه‌یافته در سه دهه اخیر به مقوله مبادلات مرزی، نشان می‌دهد که توسعه بازارچه‌های مرزی محرک خوبی برای پیشگیری از جرائم در مناطق مرزی، ثبات امنیت مردم مرزنشین و درآمدزایی و اشتغال می‌باشد. بر این اساس ج.ا.ایران نیز همگام با بسیاری از کشورهای جهان، وجود این بازارچه‌ها را به‌عنوان یکی از مکانیسم‌ها و راهبردهای اصلی پیشگیری از جرائم در مناطق مرزی کشور تلقی و در جهت ایجاد امنیت پایدار در این مناطق اقدام به ایجاد بازارچه‌های مرزی نمود. پژوهش حاضر در جهت پاسخ به این سؤال است که فعالیت بازارچه‌های مرزی به چه میزان در پیشگیری از جرائم مرزی در استان کردستان تأثیرگذار است؟. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن تلفیقی از مطالعات اسنادی و پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شامل 126 نفر از مرزنشینان شهرستان‌های بانه و مریوان می‌باشد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، منابع کتابخانه‌ای و پرسشنامه محقق ساخته است که در جهت پاسخ به سؤالات از آزمون t و ضریب همبستگی پیرسون و برای رتبه‌بندی مؤلفه‌ها از ضریب فریدمن استفاده‌شده است. همچنین، حجم نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی و با استفاده از جدول شماره مورگان و ضریب آلفای کرونباخ انجام‌گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تأسیس بازارچه‌های مرزی با سطح معنادار (000/0=sig) که کوچک‌تر از سطح آزمون (01/0=a) بوده، فرض صفر (H) را رد کرده و با 99/0 اطمینان، در پیشگیری از جرائم در شهرستان‌های بانه و مریوان تأثیرگذار بوده است. همچنین همبستگی مثبت و رابطه دوسویه معنادار بین فعالیت بازارچه‌های مرزی و پیشگیری از جرائم در این مناطق در سطح معنادار 01/0 وجود دارد. پیشنهاد می‌گردد با توجه به وضعیت امنیتی و از طرفی بسترهای واگرایی (با توجه به فعالیت گروهک‌های معاند)، فعالیت بازارچه‌های مرزی و مشارکت با مردم مرزنشین در حوزه پیشگیری از جرائم در شهرستان‌های بانه و مریوان افزایش یابد.

کلیدواژه‌ها


1)      آئین‌نامه ساماندهی مبادله در بازارچه‌های غیررسمی موقت مرزی هیئت‌وزیران، 1396.

2)      افتخاری، اصغر (1377) ظرفیت طبیعی امنیت، فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش‌شماره2، صص. 68-31.

3)      پرسکات، جی.آر (1358) گرایش‌های تازه در جغرافیای سیاسی، ترجمه دره میرحیدر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

4)    پیربوداقی، یوسفی (1379) بررسی عملکرد بازارچه‌های مرزی سرو و نقش آن در رشد و توسعه اقتصادی منطقه‌ای، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات.

5)    قادرزاده، امید و قادری، امید (1392) مطالعه کیفی پیامدهای فرهنگی تجارت مرزی در شهرستان مریوان، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره 7، شماره 2، صص 48-27.

6)      حافظ نیا، محمدرضا (1379) مبانی مطالعات سیاسی-اجتماعی، قم: سازمان مدارس علمیه خارج از کشور.

7)    خیرالدین، رضا و رازپور، مهدی (1395) بررسی و تحلیل چالش‌های پایداری توسعه فضایی در شهر مرزی بانه، نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال 7، شماره 25، صص 92-75.

8)      دستورالعمل اجرایی شورای توسعه و امنیت پایدار شرق وزارت کشور، مصوب 1389.

9)      ذوالفقاری، حسین؛ سلطانی، مسعود؛ فعال، صیدال (1393) مقدمه‌ای بر مدیریت مرز، چاپ اول، تهران: انتشارات مرزبانان.

10)   رفیعیان، مجتبی؛ مولودی، جمشید؛ مشکینی، ابوالفضل؛ رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ ایران‌دوست، کیومرث، (1392) رابطه تحول کارکرد مرز با ارتقای وضعیت پیرامونی شهرهای مرزی- مطالعه موردی: شهرهای مرزی بانه و سقز، فصلنامه مطالعات شهری، دوره اول، شماره نهم، صص 67-46.

11)  رزنبام، دنیس؛ لوریسیو، آرتور؛ داویس، روبرت (1379) پیشگیری وضعی از جرم، ترجمه رضا پرویزی، مجله حقوقی دادگستری، دوره دوم، شماره 32. صص 116-94.

12)  زرقانی، سید هادی؛ مهدی زاد، صباح؛ اعظمی، هادی، (1391)، تحلیل بازتاب‌های سیاسی-فضایی بازارچه‌های مرزی- نمونه موردی: بازارچه مرزی باشماق مریوان، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره اول، شماره 18، صص 81-65.

13)   زرقانی، سید هادی (1386) مقدمه‌ای بر شناخت مرزهای بین‌المللی، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.

14)   گسن، ریموند (1370) کلیات پیشگیری از جرم، ترجمه محمد نسل، انتشارات میزان.

15)  محمدی، فرهاد (1397) نقش فناوری‌های جدید در پیشگیری از قاچاق کالا (موردمطالعه: مرزهای استان کردستان)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت پیشگیری، دانشکده علوم و فنون انتظامی دانشگاه علوم انتظامی.

16)   نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1382) بزهکاری و شرایط اقتصادی، تهران: انتشارات قوه قضائیه.

17)   عصاریان نژاد، حسین (1383)، امنیت و قومیت در ج.ا.ایران، ماهنامه دانشگاه عالی دفاع ملی، شماره 49-48. صص 38-21.

18)  Aggelidis, V.P. & Chatzoglou, P.D. (2009) Using a Modified Technology Acceptance Model in Hospitals, International Journal of Medical Information, Vol.78, pp.115-126.

19)  Lee, S. & Kim, B.G. (2009) Factors Affecting the Usage of Internet: A Confirmatory Study, Computers in Human Behavior, Vol.25, pp.191-201.