شناسایی و تحلیل فضایی کانون‌های جرم خیز مرتبط با جرائم مواد مخدر در شهر مرزی ارومیه

نوع مقاله: علمی پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 پلیس مبارزه با مواد مخدر استان آذربایجان غربی

2 مدرس گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور مرکز اورمیه

3 استادیار گروه جغرافیا دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

جرائم مرتبط با مواد مخدر ازجمله جرائمی هستند که با سرعت چشم‌گیری در حال رشد می‌باشند و تبدیل به یکی از پیچیده‌ترین معضلات جوامع بشری شده‌اند. شهرستان ارومیه یکی از شهرهای مرزی کشور بوده که به لحاظ هم‌جواری با کشورهای عراق و ترکیه در معرض بسیاری از تهدیدات ناشی از جرائم مواد مخدر بوده است. در این میان دلایل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بسیاری منجر به افزایش جمعیت معتادین و به‌تبع آن افزایش تقاضای مواد و آثار شوم آن‌که سبب متلاشی شدن خانواده‌ها، گسترش فحشا، سرقت و جرائم مرتبط با مواد مخدر می‌گردد، شده است. هدف از پژوهش حاضر شناسایی و تحلیل فضایی کانون‌های جرم خیز مرتبط با جرائم مواد مخدر در شهر مرزی ارومیه بوده است و با بهره‌گیری از قابلیت‌های سامانه GIS الگوهای فضایی شکل‌گیری کانون‌های جرم خیز مرتبط با جرائم مواد مخدر در شهرستان مرزی ارومیه را مورد شناسایی و تحلیل قرار داده است. روش پژوهش تحلیلی- تطبیقی بوده و برای شناسایی الگوهای فضایی توزیع جرائم از آزمون مرکز متوسط، بیضی انحراف معیار، آزمون خوشه‌بندی، شاخص‌های نزدیک‌ترین همسایه، تخمین تراکم کرنل و تحلیل شبکه استفاده‌شده است. برای بررسی رابطه تراکم نسبی جمعیت و جرائم مواد مخدر از آزمون همبستگی پیرسون استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان می­دهد که توزیع فضایی جرائم موردبررسی در شهرستان مرزی ارومیه از الگوی خوشه‌ای و متمرکز پیروی کرده و به‌طور عمده در سطح مناطق 2 و 4 شهرستان ارومیه است. نتایج بیانگر آن است که یکی از مهم‌ترین کانون‌های جرم خیز مواد مخدر در شهر مرزی ارومیه در منطقه 4 و در امتداد اتوبان خاتم‌الانبیا، محله اسلام‌آباد 1، جاده ریحان‌آباد، وکیل‌آباد، حاجی پیرلو و کانون دومی که به همین روش شناسایی‌شده است در منطقه 2 ارومیه محدوده بین بادکی و محله کشتارگاه، باغ رضوان و اسلام‌آباد 2 می‌باشد. نتایج نهایی نشان داد بین تراکم جمعیت در این محدوده‌ها و نرخ وقوع بزهکاری در آن‌ها رابطه مستقیم وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


1)    پرهیز، فریاد؛ پیشگاهی فرد، زهرا؛ کلانتری، محسن (1390) تحلیل جغرافیایی کانون‌های جرم خیز جرائم مرتبط با مواد مخدر در شهر کرمانشاه، مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 3، شماره 11، صص. 99 - 75.

2)    سیاهی، زینب (1393) بررسی آماری جرائم مواد مخدر در استان آذربایجان غربی کلان‌شهر ارومیه، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، به راهنمایی علی‌رضا میلانی، دانشگاه پیام نور ارومیه.

3)    شماعی، علی، موحد، علی، ویسی، رضا (1394) بررسی و تحلیل فضایی جرائم مواد مخدر در کلان‌شهر تهران (موردمطالعه: منطقه 2 شهرداری تهران)، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال 5، شماره 2، صص. 243- 227.

4)    جلیل وند، داود (1392) الزامات پدافند غیرعامل ناجا در استقرار رده‌های پلیس پیشگیری، پروژه تحقیقاتی، دفتر تحقیقات کاربردی انتظامی استان آذربایجان غربی.

5)    فتح‌تبار، فیروز، سمیه، اسداللهی (1394) بررسی ویژگی‌های اجتماعی و فرهنگی مجرمین مواد مخدر در مناطق شهرداری اهواز با استفاده از سیستم اطلاعات مکانی GIS، فصل‌نامه اعتیاد پژوهی سوءمصرف مواد، سال 9، شماره 36، صص. 140- 125.

6)    قربانی، ابراهیم (1394) سهم فضای سایبر در گرایش به مصرف مواد مخدر دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی ارومیه، نخستین همایش ملی پنجره مهر، فرماندهی انتظامی شرق تهران، معاونت اجتماعی.

7)    قلی زادگان، فرزین؛ حسین، صمدپور (1397) گزارش راه‌اندازی سامانه تحلیل جغرافیای جرم و GIS، پلیس پیشگیری فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی.

8)    کلانتری، محسن، قزلباش، سمیه، یغمایی، بامشاد (1389) بررسی جغرافیایی کانون‌های جرم خیز شهر زنجان. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، سال 5، شماره 74، صص 59- 41.

9)    کلانتری، محسن، قصری، محمد (1392) بررسی جغرافیایی جرائم در بخش مرکزی شهرها موردمطالعه: بزه قاچاق و سوءمصرف مواد مخدر در بخش مرکزی شهر تهران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 28 شماره 2، صص 32- 13.

10)  کلانتری، محسن؛ هندیانی، عبدالله؛ سرمد، محمدرضا (1389) نقش ابر کانون‌های جرم خیز در شکل‌گیری الگوهای فضایی بزهکاری (موردمطالعه ایستگاه بازرسی علی‌آباد شهر بیرجند)، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی،، سال 5، شماره 4، صص 584- 563.

11)  محمدی، حمیدرضا؛ غنجی، علی (1385) چالش‌های ژئوپلیتیکی مواد مخدر در جنوب غرب آسیا (با تأکید بر ایران، پاکستان و افغانستان)، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال 2، شماره 1، صص 121-90.

12)  موسوی، میر نجف (1392) بررسی تحلیل فضایی کانون‌های جرم خیز در سطح محله‌های شهر یزد با تأکید بر برنامه‌ریزی فرهنگی، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، سال 11، شماره 47، صص. 248- 233.

13) Bratton,W.& Knobler,P.(1998) Turn around: How Americans Top Cop,Reversed the Crime Epidemic,NewYork,NY,Random House.

14) Brunsdon,Chris & Corcoran,Jonathan & Higgs,Gary.(2007) Visualising space and time in crime patterns: A comparison of methodsComputers, Environment and Urban Systems, Vol.31, No.1, pp. 52–75.

15) Chi pun Chung, E. (2005) use of GIS in campus crime analysis: A case study of the University of Hong Kong, For the degree of master of geographic information systems at the university of Hong Kong.

16) Clarke, R.V. (1995) Situational Crime Prevention, In Building a Safer Society,Strategic Approaches to Crime Prevention, ed.Tonry and D. Farrington.

17) Hirschfield, A. & Bowers, K. (2001) Mapping and analysing crime data. London and New York: Taylor & Francis.

18) . Kalantari, M. (2001) Geographical Investigating of Crime in Tehran City Districts, Thesis for receiving Ph.­D degree in the course of Geography and Urban Planning, Supervising Professor Mohamad Taghi Rahnemaie,Dep.of Geography,Tehran University.

19) Taylor, B. R. (1998) Crime and place. National in statue of Justice (NIJ) from the word: wid web. 1-25.

20) Ratcliff, j, H. (2004) The Hot Spots Matrix: A framework for the spatio tempotal Targeting of crime reductionm Police Practice and Research, Vol.5, No.1, pp.5-23.