بررسی شاخص‌های رقابت‌پذیری مقاصد گردشگری ورزشی در نواحی مرزی مطالعه موردی: استان گلستان

نوع مقاله: مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار تربیت بدنی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی و اولویت‌بندی شاخص‌های رقابت‌پذیری گردشگری ورزشی استان مرزی گلستان است. روش این پژوهش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاهی مدیریت ورزشی و گردشگری، مدیران گردشگری و آژانس‌های مسافرتی می‌باشند که 90 نفر به‌عنوان نمونه آماری به‌صورت هدفمند شناسایی شدند. داده‌های این تحقیق در بخش جاذبه‌ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته و در بخش شاخص‌های رقابتی از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری شد، که روایی آن توسط اساتید صاحب‌نظر دانشگاهی تائید شد و پایایی پرسشنامه محقق ساخته با استفاده از ضریب همبستگی آلفای کرونباخ (a= 0/86) برآورد شده است. برای محاسبه داده‌ها از نرم‌افزار آماری Spss 18 استفاده‌شده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که استان گلستان از جاذبه‌های ساحلی ورزشی مطلوبی برخوردار است و هر یک از پنج شاخص مدل کراچ و ریچی، از اهمیت بالایی در مزیت رقابتی مقصد گردشگری ورزشی استان گلستان برخوردار هستند (هرچند به ترتیب مجموعه شاخص‌های مدیریت مقصد و عوامل برنامه‌ریزی توسعه مقصد گردشگری دارای اهمیت نسبی بیشتری تشخیص داده‌شده‌اند) اما وضعیت توسعه گردشگری ورزشی وضعیت عوامل مؤثر بر مزیت رقابتی با توجه به موقعیت قرارگیری استان گلستان در شمال کشور و با وجود منابع و جاذبه‌های طبیعی ورزشی مطلوب، به ‌هیچ‌ وجه قابل‌قبول نیست. عدم وجود برنامه‌های استراتژیک و یکپارچه، ضعف زیرساخت‌ها، اقامتگاه و هتل‌ها، تبلیغات و بازاریابی، مانع از رشد و شکوفایی گردشگری در منطقه شده است.

کلیدواژه‌ها


1)      اصفهانی، نوشین، اسدی، حسن (۱۳۸۸) جهانگردی ورزشی، چاپ اول، تهران: انتشارات حتمی.

2)      حیدری، رحیم (۱۳۸۹) مبانی برنامه‌ریزی صنعت گردشگری، چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.

3)      دلبری، سید علی و رجبی، محمدهادی (۱۳۹۰) مدیریت مقصد توریسم، تهران: انتشارات مهکامه.

4)    زیتونلی، عبدالحمید (۱۳۹۲) ارزش ویژه برند در مقاصد گردشگری ورزشی ایران از دیدگاه گردشگران ورزشی و ارائه الگوی تحلیلی، تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران، رساله دکتری تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، گرایش مدیریت ورزشی.

5)    زیتونلی، عبدالحمید (1392) الگوی تحلیلی ارزش ویژه برند مقاصد گردشگری ورزشی ایران، نشریه پژوهش‌های فیزیولوژی و مدیریت ورزشی، دوره 5، شماره 3، صص.72-59.

6)    زیتونلی عبدالحمید؛ رضایی صوفی مرتضی؛ قربانی علیرضا (۱۳۹۴) برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری ورزشی با روش SWOT (مطالعه موردی: استان گلستان)، فصلنامه رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، دوره3، شماره9، صص. ۲۲-۹.

7)      سلطانی، ناصر و سلامی، هادی (1393) نگرش گردشگران به شاخص‌ها و راهکارهای توسعه گردشگری در مناطق مرزی آذربایجان غربی با تأکید بر رویکرد تحلیل سلسله‌مراتب فازی- دلفی، فصلنامه جغرافیا و توسعه، دوره11، شماره 33، صص.130–113.

8)    شاکرمی، نعمت؛ اجزا شکوهی، محمد؛ منصورزاده، علی‌محمد (1397) برنامه‌ریزی راهبردی گردشگری کردستان بر پایه هویت رقابت‌پذیری منطقه‌ای با استفاده از تکنیک Meta-SOWT، فصلنامه مطالعات شهری، دوره7، شماره26، صص.30-17.

9)    شماعی، علی؛ مرادی، ماریا؛ نظری، محمد (۱۳۹۵) واکاوی گردشگری مناطق مرزی به‌منظور تعادل بخشی ناحیه‌ای مطالعه موردی: شهرستان سرپل ذهاب، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره5، شماره3، صص.129-105.

10)  فرزین، محمدرضا و نادعلی پور، زهرا. (1389) عوامل مؤثر بر مزیت رقابتی مقصدهای گردشگری در ایران (موردمطالعه: منطقه چابهار)، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، دوره 5، شماره 14، صص.67-40.

11)  قادرمرزی، حامد و برزگر، صادق (1396) برنامه‌ریزی توسعه گردشگری مناطق مرزی با استفاده از مدل SWOT مطالعه موردی: اورامان تخت، فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون مرزی، دوره6، شماره4، صص.115-91.

12)  گلچوبی دیوا، شهربانو و صالحی، اسماعیل (1397) بررسی پتانسیل‌های اکوتوریسمی مناطق مرزی با استفاده از GIS و MCDM (مطالعه موردی: شهرستان مرزی پاوه)، فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون مرزی، دوره7، شماره3، صص.171-147.

13)   مرکز آمار ایران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) استان گلستان.

14)  ملکی، سعید و سجادیان، مهیار (۱۳۹۷) آسیب‌شناسی کیفیت رقابت‌آمیز مدیریت مقصد گردشگری کویر مطالعه موردی: کویر شهداد کرمان. فصلنامه جغرافیا و توسعه، دوره 16، شماره51، صص.98-81.

15)   نادعلی پور، زهرا (1392) ارزیابی کیفیت مدیریت مقصد گردشگری از دیدگاه مزیت رقابتی مطالعه موردی: منطقه چابهار. فصلنامه گردشگری دانشگاه علم و فرهنگ، دوره 1، شماره 1، صص.73-57.

16)   نایب پور، محمد؛ ویسیان، محمد؛ اصغری، آزاد؛ سارانی، سمانه. (1392) برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری در استان‌های مرزی با روش SWOT (موردمطالعه: استان کردستان)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره2، شماره 3، صص.30-7.

17)  یغفوری، حسین؛ اسکندری ثانی، محمد؛ اکبری، فاطمه (۱۳۹۷) نقش بافت تاریخی در ارتقاء مؤلفه‌های رقابت‌پذیری شهری موردمطالعه: شهر بیرجند. برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، دوره7، شماره3، صص.84-63.

18)  Cho، M. (2004) The strength of motivation and physical activity level during leisure time among youth in South Korea, Youth and Society, Vol.35, pp. 480–494.

19)   Crouch، G.I. & Ritchie، J.R.B. (1999) Tourism، competitiveness and social prosperity, Journal of Business Research, Vol.44, pp.132-137.

20)  Crouch, Geoffrey I. (2007) Measuring Tourism Competitiveness: Research, Theory and the WEF Index, La Trobe University, pp.73-77.

21)  Higham، J.E.S. (2006) Sport tourism as an attraction for managing seasonality. In H. Gibson (Ed.), Sport tourism: Concepts and theories, Oxon: Routledge.

22)  Icoz, O. & Gunlu, E. & Oter, Z. (2006) Sport tourism destinations as brand and factors affecting destination choices of soccer teams, 5th International congress on Business, economic and Management, Turkey, Yasar University Izmir.

23)  Scowsill, David. (2017) Travel & Tourism Economic Imact 2017, World Travel & Tourism Council, pp.1-14.

24)  World Economic Forum. (2017) Travel and Tourism Competitiveness Report 2017, Paving the way for a more sustainable and inclusive future.

25)  Van der Zee, Egbert. (2011) Image improvement as a tangible legacy of Hallmark events، the case of the (2010) World Cup in South Africa, Research Master Human Geography and planning Faculty of Geosciences.

26)  UNWTO. (2017) World Tourism Organization, Annual report, pp.1-80.

27)  Yilmaz Burca, Selin. (2008) Competitive Advantage Strategies for SMEs: A case study in tourist sector, Dokuz Eylul University, Turkey, pp.157- 171