بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت در روستاهای مرزی غرب کشور مطالعه موردی: شهرستان بانه

نوع مقاله: مقاله مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

امنیت و احساس امنیت از اساسی‌ترین نیازهای انسان در هر فضایی است، زیرا رفاه، اشتغال، آزادی و مشارکت در سایه آن تحقق می‌یابد و فقدان آن زندگی سعادتمندانه را با مشکل مواجه می‌سازد. حفظ امنیت در نواحی مرزی و بخصوص روستاها در کشورهایی که دارای مرزهای مشترک با همسایگان خود هستند، دارای اهمیت زیادی است. پژوهش حاضر باهدف بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت در مناطق مرزی انجام‌شده است. این پژوهش ازلحاظ هدف کاربردی و ماهیت توصیفی- تحلیل است که رویکرد حاکم بر آن کمی محسوب می‌گردد. جامعه آماری پژوهش 10 روستای مرزی شهرستان بانه در استان کردستان است که دارای 3755 خانوار می‌باشد. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران، 299 نفر برآورد گردید. پراکندگی تعداد نمونه‌ها در روستاها، متناسب با تعداد خانوار موجود بوده است و شیوه انتخاب نمونه در هر روستا به‌صورت تصادفی سیستماتیک انجام‌گرفته است. جهت بررسی موضوع و تنظیم پرسشنامه، چارچوبی از شش شاخص امنیت در قالب 23 گویه بر اساس مطالعات پیشین انتخاب گردید. پایایی کل پرسشنامه بر اساس آلفای کرونباخ 84/0 برآورد گردید. جهت تحلیل موضوع از آزمون t تک نمونه‌ای، آنتروپی شانون و تکنیک ویکور بهره گرفته شد. تجزیه‌وتحلیل یافته‌ها بر اساس آزمون t تک نمونه‌ای نشان داد که شاخص‌های امنیت دارای میانگین نزدیک به هم قرار دارد و امنیت دینی با 85/3 دارای بیشترین میانگین است. همچنین نتایج تکنیک ویکور نشان داد از ده روستای موردمطالعه شش روستا ازلحاظ امنیت متوسط و چهار روستا در سطح ضعیف قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


1)    احمدی، حسن و دادجو، روزبه (1391) توسعه پایدار مناطق مرزی، راهبرد اساسی حفظ امنیت مرزها، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها، 31 و 30 فرودین، دانشگاه سیستان و بلوچستان، صص. 69-60.

2)    احمدی، محمد و کلدی، علیرضا (1393) احساس امنیت اجتماعی زنان و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن، موردمطالعه: شهر سنندج، رفاه اجتماعی، سال 13، شماره 49، صص. 321-305.

3)    باقری، علیرضا (1397) تحلیل تطبیقی احساس امنیت در بین ساکنین مناطق شهری و روستایی در شهرستان ساری، انتظام اجتماعی، سال 10، شماره 1، صص. 144-123.

4)    بهیان، شاپور و فیروزآبادی، آمنه (1392) بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهرها، مطالعه موردی: شهر کرمان، مطالعات جامعه‌شناختی شهری، سال 3، شماره 6، صص.122-103.

5)      حاتمی، علی؛ احمدی، بختیار؛ اسمعیلی، عطاء (1393) بررسی عوامل مرتبط با میزان احساس امنیت اجتماعی شهروندان، مطالعه موردی: زنان شهر کرمانشاه، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 4، شماره 3، صص 122-103.

6)    حیدری آباد، ابوالقاسم؛ عباسی اسفنجیر، علی؛ نجفی، زهر (1391) بررسی نقش امنیت اجتماعی در انحرافات اجتماعی، پژوهش‌نامه علوم اجتماعی، سال 6، شماره 4، صص. 118-103.

7)    حیدری ساربان، وکیل؛ باختر، سهیلا؛ خوش‌رفتار، عبدالرضا (1396) تحلیل امنیت اجتماعی و اثرات آن در توسعه گردشگری، موردمطالعه: روستای سراب هرسم، شهرستان اسلام‌آباد غرب، راهبردهای توسعه روستایی، دوره 5، شماره 3، صص 395-383.

8)      رسولی، رضا و صالحی، علی (1390) بررسی و تبیین عوامل مؤثر بر امنیت اجتماعی جوانان، دانش انتظامی، سال 12، شماره 2، صص. 201-165.

9)    رضازاده، زهره؛ شاطری، مفید؛ راستی، عمران (1393) اقدامات توسعه‌ای و نقش آن در تأمین امنیت پایدار مناطق مرزی مطالعه موردی: کمربند سبز دشت خوشاب، مرز خراسان جنوبی با افغانستان، دوره 9، شماره 1، صص. 72- 49.

10)  زنگی‌آبادی، علی، زنگنه، مهدی، (1390) سنجش احساس امنیت اجتماعی در بین شهروندان شهرهای - کوچک و مرزی (مطالعه موردی: شهر خواف)، فصلنامه دانش انتظامی سال 13 شماره 1، صص. 65-41.

11)  زیاری، کرامت‌اله؛ عیوضلو، داود؛ عیوضلو، محمود؛ ریکا، جهانبخش (1393) تحلیل تطبیقی احساس امنیت در فضاهای شهری و روستایی، موردمطالعه: شهرستان کوهدشت، پژوهش‌های روستایی، دوره 4، شماره 1، صص. 164-137.

12)   زیاری، کرامت‌ا...؛ مهدنژاد، حافظ؛ فریاد پرهیز (1388) مبانی و تکنیک‌های برنامه‌ریزی شهری، چاپ اول انتشارات دانشگاه بین‌المللی چاه‌بهار.

13)   سرشماری عمومی نفوس و مسکن استان کردستان (1395)، مرکز آمار ایران.

14)  شاطریان، محسن؛ کیانی سلمی، صدیقه؛ شفیعی، سمیرا (1395) سنجش عوامل مؤثر بر احساس امنیت در مناطق روستایی، مطالعه موردی: شهرستان نطنز، برنامه‌ریزی فضایی، سال 6، شماره 3، صص. 16-1.

15)  شربتیان، محمدحسن (1393) سنجش ابعاد اجتماعی و روانی احساس امنیت زنان کلان‌شهر مشهد و عوامل مؤثر بر آن، زن و مطالعات خانواده، سال 6، شماره 23، صص 100-79.

16)  طورانی، عل، (1390) اثرات روابط اقتصادی شهر و روستا بر وضعیت اجتماعی و اقتصادی سکونتگاه­های روستایی؛ مورد: دهستان چهل چای در شهرستان مینودشت، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.

17)  کانونی، رضا، ایمانی، بهرام؛ حبیب زاده؛ عظیم؛ مسلمی، آرمان (1394) سنجش احساس امنیت اجتماعی در مناطق شهری، مطالعه موردی: اردبیل، پژوهش‌نامه جغرافیای انتظامی، سال 3، شماره 10، صص. 34-1.

18)  محسنی، رضا علی (1388) تحلیل جامعه‌شناختی امنیت اجتماعی و نقش آن در کاهش جرم و آسیب‌های اجتماعی، نظم و امنیت انتظامی، سال 2، شماره 4، صص. 24-1.

19)   مستوفی، اکرم (1392) بررسی رابطه هویت اجتماعی بااحساس امنیت در زنان شهر تهران، مطالعات پلیس زن، سال 7، شماره 19، صص. 77-55.

20)  موسوی، میر نجف؛ پروندی، ساسان؛ قاسملو، صادق (1397) تبیین نقش مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی در تحقق امنیت پایدار مناطق مرزی، مطالعه موردی: استان کردستان، علوم و فنون مرزی، سال نهم، شماره یک، صص. 63-33.

21)  موسوی، میر نجف؛ کهکی، فاطمه سادات، اسماعیلی پور، الهقلی (1396) اولویت‌بندی شاخص‌ها و مؤلفه‌های امنیت پایدار در مناطق مرزی، استان خراسان رضوی، علوم و فنون مرزی، سال هشتم، شماره سوم، صص. 93-57.

22)  نیازی، محسن؛ فرشادفر، یاسمن (1390) بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی در بین زنان مناطق شمال (1 و 2) و مناطق جنوب (19 و 20) شهر تهران، مطالعات شهری، سال 1، شماره 1، صص.187-147.

23)   هزارجریبی، جعفر (1390) احساس امنیت اجتماعی از منظر توسعه گردشگری، جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال 22، شماره 2، صص. 143-121.

24)  Buzan, B. & Hansen, L. (2007) International Security, Vol. III: Widening Security, SAGE Publications, London: New Delhi, Singapore. pp1-6.

25)  Chandler, D. (2007) The security–development nexus and the rise of ‘antiforeign policy, Journal of International Relations and Development, Vol.10, No.4, pp.362-386.

26)  Flynn, M. & Kay, R. (2017) Migrants' experiences of material and emotional security in rural Scotland: Implications for longer-term settlement, Journal of Rural Studies, Vol.52, pp.56-65.

27)  Grove, K. (2009) Rethinking the nature of urban environmental politics: Security, subjectivity, and the non-human, Geoforum, Vol.40, No.2, pp. 206-209.

28)  Karakus, O. & Edmund, F. & Mc, Garrell. & Basibuyuk, O. (2010) Fear of crime among citizens of Turkey, Journal of Criminal Justice, Vol.38, pp.174–184.

29)  Lee, p. ch. (2006) Explorations social capital and physical activity participation among adults on Christmas Island, school of Human Movement and Exercise science & school of social and cultural studies. The University of Western Australia.

30)  Lindstrom, M. (2003) Social capital and sense of insecurity in the neighbourhood: a population-based multilevel analysis in Malmo, Sweden, Social Science & Medicine, Vol.56 No.5, pp.1111-1120.

31)  Mcleod, S. (2014) Maslow's Hierarchy of Needs, retrieved from http://www.simplypsychology.org/maslow.html.

32)  sinyolo, S. & Mudhara, M.  & Wale, E. (2014) Water security and rural household food security: empirical evidence from the Mzinyathi district in South Africa, Food Sec, Vol.6, pp.483–499.

33)  Waver, O. (2009) Waltz's Theory of Theory, Journals Permissions, Vol.23, No.2, pp.209-215.