بررسی علل گرایش برخی از مرزنشینان به قاچاق کالا(مطالعه در استان بوشهر)

نوع مقاله: علمی پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 کارشناس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان بوشهر

2 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت، مدرس دانشگاه پیام نور بوشهر

چکیده

هدف: پژوهش پیش‌رو بدنبال بررسی عوامل موثر بر گرایش برخی مرزنشینان استان بوشهر به قاچاق کالا می‌باشد. در این راستا تاثیر چهار متغیر شامل عوامل اقتصادی، اجتماعی، جغرافیایی، حقوقی، ساختاری، سیاسی و فرهنگی بر گرایش به قاچاق کالا مورد بررسی قرار گرفت.
روش‌شناسی پژوهش: جامعه آماری پژوهش کاربردی-پیمایشی حاضر، کارکنان فرماندهی دریابانی و ساکنان حاشیه ساحل استان بوشهر می‌باشند. تعداد نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران تعیین گردید و در نهایت 110 نفر از کارکنان فرماندهی دریابانی و650 نفر از ساکنان حاشیه ساحل مورد بررسی قرار گرفتند، از نرم‌افزارهای Amos22 و Spss22 به منظور تحلیل داده‌های پژوهش استفاده شد.
یافته‌ها: بررسی فرضیات پژوهش نشان می‌دهد، روابط معناداری بین عوامل چهارگانه شامل عوامل اقتصادی(ضریب تاثیر 91/0)، عوامل فرهنگی و اجتماعی(ضریب تاثیر 79/)0، عوامل ساختاری و جغرافیایی(ضریب تاثیر 86/0) و عوامل سیاسی و حقوقی(ضریب تاثیر 82/0) با گرایش به قاچاق کالا وجود دارد و این متغیرها تاثیر متفاوتی بر تمایل و اقدام به قاچاق کالا دارند.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد، عوامل اقتصادی بیشترین تاثیر را در اقدام به قاچاق کالا دارند، به‌گونه‌ای که باید در بخش عوامل اقتصادی ازیک‌سو هم تولید و استانداردهای تولیدی تقویت گردد و هم سیاست‌های پولی و مالی و نیز ساختارهای ستنی بازار مورد بازبینی قرار گیرند تا بدین وسیله انگیزه‌های اقتصادی اقدام به قاچاق کالا از بین رود. در پایان راهکار سیاستی به منظور کاهش قاچاق کالا از طریق ته‌لنجی ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


1)      اصلانی، عابد؛ ترانه، کامران؛ سبحانی، پرویز (1394) بررسی علل و عوامل مؤثر بر گرایش به قاچاق کالا از منظر مرزنشینان شهرستان بانه، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره3، شماره 1، صص.55-23.

2)      پژویان جمشید و مداح، مجید (1385) بررسی اقتصادی قاچاق در ایران، پژوهشنامه اقتصادی، دوره6، شماره 20، صص.70-43.

3)      جعفر زاده، فروزنده و حسنی، فاطمه (1392) عوامل گرایش در منطقه آورتین شهرستان کهنوج، سومین همایش ملی بررسی پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیشگیری از آن، تهران، دانشگاه تربیت مدرس

4)      چقازردی، احسان و کرمی، عبدالکریم (1395) فقرزدایی، بی‌کاری و قاچاق کالا، مجموعه مقالات و سخنرانی‌های همایش قاچاق کالا، دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی نیروی انتظامی استان کردستان.

5)      حاجی‌نژاد، علی (1395) همایش ملی بررسی پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیشگیری از آن، سومین همایش قاچاق کالا، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.

6)      حیدری، غلامرضا وحسینی، میرعبداله (1390) برآورد واردات غیررسمی (قاچاق) چای به ایران، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، دوره 14، شماره 54، صص.34-1.

7)      رضویان، محمدتقی؛ خضرزاده، اسعد؛ سلیمانی، منصور (1392) بررسی قاچاق کالا از مرزهای دریایی جنوب ایران،تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، دوره 15، شماره 18، صص.84-67.

8)      سبحانی‌نژاد،مهدی و افشار، عبدالله (1388)عللناکارآمدیمقابلهباقاچاق،نشریهمعرفت،دوره18،شماره146، صص.177-161.

9)      ابراهیم‌زاده، آسمین حسین و عباسیان، مجتبی (1392) بررسی عوامل و دلایل قاچاق در استان سیستان و بلوچستان و راهکارهای رفع آن، توسعه انسانی پلیس، دوره 7، شماره 31، صص. 130-109.

10)   عبدالمحمدی، امیر، (1394) مطالعه و بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر قاچاق کالا در ایران، فصلنامه نظم و امنیت اجتماعی، شماره 3، سال 2، صص. 207-179.

11)   فصیحی، حبیب‌الله، (۱۳۹5) پیامدهای امنیتی قاچاق کالا در مناطق مرزی، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها، زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

12)   قاسمی، بهروز و بهرامی، محسن (1384)، آسیب‌شناسی قاچاق کالا در ایران، تهران: نشر فارابی.

13)   قلی‌زاده، سید ابراهیم؛ علی‌پور، عباس؛ ذوقی بارانی، کاظم (1394) علل و پیامدهای قاچاق کالا در ایران پس از انقلاب اسلامی، فصلنامه دانش انتظامی، سال 12، شماره 4، صص.142-109.

14)   کهنه‌پوشی، سید هادی و شایان، حمید (1391) بررسی تأثیرات اقتصادی قاچاق کالا بر شهرهای مرزی مطالعه موردی شهر مریوان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم اجتماعی، سال 13، شماره 29، صص.73-51.

15)  Bhagwati, jagdish. & Hansen, bent. (2006) A theoretical Analysis of Smuggling, Quarterly journal of economics, Vol.187, No.2, pp.172-187.

16)  Deflem, M. & Henry-Turner, K. (2015) Smuggling the Encyclopedia of Criminology and Deviant Behaviour, Publisher : Routledge; 1st edition.

17)  Merriman, d. (2009) Understand measure, and combat tobacco smuggling, Word bank economics of tobacco toolkit.

18)  Norton, Desmond. (2008) On the Economics theory of Sumggling, Economica, Vol.55, No.217, pp.107-118.

19)  Pitt, mark. (2016) Smuggling and price disparity, journal of international Economics, Vol.11, No.4, pp.447-458.

20)  Sheikh, munir. (2010) Smuggling, production and welfare, journal of International Economics, Vol.4, No.4, pp.355-364.

21)  Thursby, Marie. & Jensen, Richard. & Thursby, Jerry. (2015) Smuggling, Camouflaging and Market Structure, Quarterly Journal of Economics, Vol.108, No.20, pp.43-61.