واکاوی اثرگذاری توسعه گردشگری بر پایداری نواحی مرزی ساحلی مطالعه موردی: شهر نوشهر

نوع مقاله : علمی پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه ریزی گردشکری، زنجان، ایران.

چکیده

گردشگری مرزی جزئی از صنعت گردشگری است که اگر به نحوی مناسب برنامه‌ریزی و مدیریت شود، می‌تواند خالق یا محرک یک فرایند توسعه‌یافته برای رسیدن به پایداری در این نواحی باشد. مقاله حاضر باهدف واکاوی میزان اثرگذاری توسعه گردشگری بر پایداری شهر نوشهر تدوین‌شده است. روش انجام پژوهش پیمایشی و از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. جامعه آماری شامل شهروندان شهر نوشهر بوده که حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران تعداد 384 نفر مشخص گردید. پایایی پرسشنامه با روش آزمون آلفای کرونباخ برابر با 72/0 محاسبه‌شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است توسعه گردشگری نقش مؤثر و معناداری بر هریک از ابعاد پایداری شهر نوشهر داشته است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده توسعه گردشگری بیش‌ترین اثرگذاری را بر بعد پایداری اقتصادی و کمترین نقش را بر بعد پایداری محیطی داشته است

کلیدواژه‌ها


ابراهیم­نیا، سماکوش؛ خاکساری، علی؛ لطیفی، غلامرضا؛ لطیفی، دامادی (1392) ارزیابی نقش گردشگری شهری در توسعه اقتصادی-محیطی شهر بابلسر، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره 1 شماره 3 صص. 31-17.
اکبریان رونیزی، سعیدرضا (1396) نقش گردشگری در پایداری شهری مورد: شهر سی سخت (شهرستان دنا)، نشریه گردشگری شهری، دوره 4، شماره 4، صص. 12-1.
اکبریان رونیزی، سعیدرضا و بدری، سیدعلی (1394) تحلیل درک ذینفعان از آثار و پیامدهای توسعه گردشگری در نواحی روستایی، نمونه موردی: منطقه لواسانات، فصلنامه جغرافیا و توسعه، دوره13، شماره 34، صص.64-47.
افتخاری، رکن‌الدین، عبدالرضا؛ مهدوی، داوود؛ پور طاهری، مهدی (1389) ارزیابی پایداری گردشگری در روستاهای تاریخی ـ فرهنگی ایران با تأکید بر پارادایم توسعه پایدار گردشگری، مطالعات مدیریت گردشگری، دوره 5، شماره14، صص.39-1.
افتخاری، رکن‌الدین، علی‌رضا؛ مهدوی، داوود و پور طاهری، مهدی (1390) فرآیند بومی‌سازی شاخص‌های توسعه پایدار گردشگری روستایی در ایران، پژوهش‌های روستایی، دوره1، شماره 4، صص.41-1.
الهی چورن، محمدعلی و دین‌پرست، ساجده (1397) ارزیابی استراتژیک راهکارهای توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی شهر کجور)، جغرافیا و روابط انسانی، دوره 1، شماره3، صص.768-762.
باباخانزاده، ادریس (1392) بررسی اثرات اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیست‌محیطی توسعه گردشگری بر منطقه اورامانات ، برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، دوره 3، شماره 3، صص.164-145.
برزگر، صادق (۱۳۹۵) گردشگری پایدار رویکردی نوین در توسعه محلی، همایش ملی توسعه پایدار گردشگری از تئوری تا عمل، دانشگاه مازندران.
برزگر، صادق؛ بخشی، امیر؛ حیدری، محمدتقی (1398) تبیین پایداری اجتماعی - اقتصادی در شهرهای کوچک با رویکرد توسعه پایدار (نمونه: شهرهای کوچک شمال ایران)، مجلس و راهبرد، دوره 26، شماره 97، صص. 38-5.
بیات، ناصر؛ بدری، سیدعلی؛ رضوانی، محمدرضا؛ فرجی سبکبار، حسنعلی (1393) فرا تحلیلی بر مطالعات گردشگری روستایی در ایران: پژوهشی در چارچوب روش‌شناسی کیو، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، دوره2، شماره6، صص.128-109.
تقوایی، گودرزی (1395) تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه گردشگری پزشکی (مطالعه موردی: کلان‌شهر شیراز)، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره 7، شماره 24، صص.22-1.
تیموری، ایرج و حکیمی، هادی (1395) تحلیل تغییرات اشتغال در شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی ـ رهیافت تغییر سهم و مکان برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، دوره 6، شماره 2، صص.22-1.
تیموری، راضیه؛ کرمی، فریبا؛ تیموری، زینب؛ صفدری، امین (1393) عوامل مؤثر بر گردشگری مکان‌های تاریخی شهری (مطالعه موردی: بازار تاریخی کلان‌شهر تبریز)، نشریه گردشگری شهری، دوره 1، شماره 1، صص. 78-63.
موسوی، میرنجف؛ پروندی، ساسان؛ قاسملو، صادق (1397) تبیین نقش مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی در تحقق امنیت پایدار مناطق مرزی (مطالعه موردی: استان کردستان)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 7، شماره 1، صص.63-33
حاتمی نژاد، حسین و شریفی، امیر (۱۳۹۴) بررسی نقش گسترش گردشگری شهری بر توسعه پایدار شهری نمونه موردی: شهر سنندج، مجله گردشگری شهری، دوره 2 ، شماره 1، صص.74-61.
 حسین سرایی، محمد؛ نوری، محبوبه؛ آسیابانی، زهرا (۱۳۹۷) راهبرد توسعه گردشگری پایدار در شهر نی‌ریز با استفاده از تحلیل استراتژیک SOAR، دو فصلنامه کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی، دوره 6، شماره 1، صص. ۷۴-۵۱.
حیدری، ساربان، وکیل (1398) نقش مسئولیت‌پذیری اجتماعی در تقویت امنیت مرزی مناطق روستایی مطالعه موردی: شهرستان مرزی گرمی، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی دوره 7، شماره 3، صص. 164- 139.
خوش‌الحان، وحید؛ حسین­زاده دلیر، کریم؛ نظم­فر، حسین (۱۳۹۹) راهکارهای توسعه صنعت گردشگری پایدار تبریز مبتنی بر مؤلفه‌های منطقه‌ای، فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، دوره 9، شماره ۳۵، شماره پیاپی 15، صص.16-1.
دیوسالار، اسدالله، (1392) بررسی نقش ژنو توریسم در توسعه پایدار فرهنگی شهرهای ساحلی موردمطالعه: شهرستان نوشهر و چالوس فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، سال 4، شماره 3، صص. 98-81.
دیوسالار، اسدالله؛ توکلی، میثم؛ خادمی، امیرحسین (1395) برنامه‌ریزی توسعه پایدار گردشگری شهر ساحلی نور با تأکید بر مدیریت بهینه شهری، اکوسیستم‌های طبیعی ایران، دوره 7، شماره 4، صص. 98-83.
زیاری، کرامت­الله؛ جمالی، کیوان؛ صادقی، فرشید (1396) ارائه الگوی توسعه پایدار گردشگری شهری نمونه موردی: شهر لاهیجان ، نشریه گردشگری شهری، دوره 4، شماره 4، صص.71-55.
سیدی، مهسا؛ خواجه شاهکوهی، علیرضا؛ بزی، خدارحم (۱۳۹۷) موانع و محدودیت‌های توسعه پایدار گردشگری در شهر ساحلی تنکابن، مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال 8، شماره 27، صص.۶6-۶4.
شریف‌زاده، ابوالقاسم و مرادنژاد، همایون (1381) توسعه پایدار و گردشگری روستایی، ماهنامه اجتماعی اقتصادی جهاد، خرداد و تیر شماره 250-251، صص.51-52
علی­پور، عباس؛ هاشمی، سیدمصطفی؛ خلیفه، ابراهیم؛ مرادی، ابولفضل (۱۳۹۶) نقش گردشگری در توسعه پایدار اجتماعی مناطق کویری و بیابانی مورد پژوهی: استان کرمان، فصلنامه برنامه ریزی منطقه­ای، دوره 7، شماره 28، صص.39-50.
عنابستانی، علی‌اکبر؛ زیاری، یوسف علی؛ عنابستانی، زهرا (۱۳۹۲) بررسی آثار شرکت گردشگری پدیده بر توسعه شهری در شاندیز، مجله برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، سال 2، شماره5، صص.182-158.
غلامی، یونس و خلجی، نسترن (1396) تدوین و اولویت‌بندی استراتژی‌های توسعه گردشگری با رویکرد پایداری (نمونه موردی: شهر کاشان) نشریه گردشگری شهری، دوره 4، شماره 2، صص. 30-17.
قادرمرزی، حامد و برزگر، صادق (1396) برنامه‌ریزی توسعه گردشگری مناطق مرزی با استفاده از مدل SWOT مطالعه موردی: اورامان تخت، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 6، شماره 4، صص. 115- 91.
قالیباف، محمدباقر و شعبانی­فرد، محمد (1392) ارزیابی و اولویت‌بندی جاذبه‌های گردشگری برای توسعه گردشگری شهری بر اساس مدل‌های تصمیم‌گیری چند متغیره (مطالعه موردی: شهر سنندج)، دوره 6، شماره 4، صص. 78-60.
وارثی، حمیدرضا و مؤیدفر، سعیده (1391) برنامه‌ریزی راهبردی گردشگری پایدار در مناطق خشک (نمونه موردی: شهر یزد)، فصلنامه نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، دوره 3، شماره 4، صص. 61-39.
خوش‌الحان، وحید؛ حسین­زاده دلیر، کریم؛ نظم فر، حسین (۱۳۹۹) راهکارهای توسعه صنعت گردشگری پایدار تبریز مبتنی بر مؤلفه‌های منطقه‌ای، فصلنامه فضای گردشگری، سال 9، شماره35، صص.16-1.
Altinay, Mehmet. & Hussain, Kashif. (2005) Sustainable tourism development: a case study of North Cyprus, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol.17, No.3, pp.272– 282.
Amir, A. F. & Ghapar, A.A. & Jamal, S. A. & Ahmad, K.N. (2015) Sustainable tourism development: A study on community resilience for rural tourism in Malaysia, Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol.168, pp.116-122.
Dwyer, L. & Forsyth, P. & Spurr, R. & Hoque, S. (2010) Estimating the carbon footprint of Australian tourism, Journal of Sustainable tourism, Vol.18, No.3, pp.355-376.‌
Eugene, J. (2020) Vistas and Vivanta: Tourism Investment Initiatives in Paradisal Puducherry, Asian Journal of Arts, Humanities and Social Studies, Humanities and Social Studies, Vol.3, No.1, pp.22-31.
Fun, F.S. & Chiun, L.M. & Songan, P. & Nair, V. (2014) The impact of local communities’ involvement and relationship quality on sustainable rural tourism in rural area Sarawak, The moderating impact of self-efficacy, Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol.144, pp.60-65.
Haven Tang, C. & Jones, E. (2012) Local leadership for rural tourism development: A case study of Adventa, Monmouthshire, UK, Tourism Management Perspectives, Vol.4, pp.28-35.
Haque, A. & Khan, H.A. (2013) "Factors influencing of tourist loyalty: A study on tourist destinations in Malaysia, Proceeding of 3rd Asia-Pacific Business Research Conference, KualaLumpur, Malaysia.
International human dimensions program on global environment change (2015). Coastal zones and urbanization change: summary for decision makers, United Nations: UNU-IHDP Publication.
Inskeep, E. (1991) Tourism Planning Integrated and Sustainable Development Approach, New York.
Jaafar, M. & Rasoolimanesh, S.M. (2015) Tourism growth and entrepreneurship: Empirical analysis of development of rural highlands, Tourism Management Perspectives, Vol.14, pp. 17-24.
Kim, S. & Jamal, T. (2015) The co-evolution of rural tourism and sustainable rural development in Hongdong, Korea: complexity, conflict and local response, Journal of sustainable tourism (ahead-of-print), Vol.23, No.8/9, pp.1363-1385.
Ploat, N. & Hermans, E. (2016) A model proposed For sustainable accessible tourism. Review of Applied Management Studies, Vol.14, No.6, pp.125–133.
Snieška, V. & Barkauskienė, K. & Barkauskas, V. (2014) The impact of economic factors on the development of rural tourism: Lithuanian case, Procedia- Social and Behavioral Sciences, Vol.156, pp.280-285.
Tsung, H. & Hsin-Pei, H. (2016) Indicators of sustainable tourism: A case studyfrom a Taiwan’s wetland, Ecological Indicators, Vol.67, No.3, pp.779-787.
Tseng, M. L. & Tan, P. A. & Jeng, S. Y. & Lin, C. W. R. &Negash, Y. T. & Darsono, S. N. A. C. (2019) Sustainable investment: Interrelated among corporate governance, economic performance and market risks using investor preference approach, Sustainability, Vol.11, No.7, pp.1-15.
UNWTO, E. (2015) The Decision-making Process of Meetings,Congresses, Conventions and Incentives Organizers.
Voula, M. (2015) Conscious Coastal Cities: Sustainability, Blue Green Growth, and The Politics of Imagination, Switzerland: Springer.
Williams, N. (2014) Coastal TDRs and takings in a changing climate. (transferable development rights), In Urban lawyer, Vol.46, No.1, pp.139–173.
Weaver, D.M. (2000) Tourism Management, Australia: John Wiley & sons Press.

تحت نظارت وف ایرانی