مسئولیت بین‌المللی پاکستان در قبال گروهک‌های تروریستی مطالعه موردی: تروریست‌های مرزهای جنوب شرقی ایران

نوع مقاله : علمی پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشیار روابط بین الملل دانشگاه علوم انتظامی امین

3 عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال تحولات صورت گرفته در مرزهای بین‌المللی از موضوعات مهم در حقوق بین‌الملل قلمداد می­شود. تنش‌ها و تحرکات صورت گرفته از طرف گروه‌های حقیقی یا حقوقی در مرزهای بین‌المللی می‌تواند بسترساز رویکردهای واگرایانه بین واحدهای سیاسی هم‌جوار شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، ضمن بررسی مسئله مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، معاهدات و قراردادهای انتظامات مرزی بین ایران و پاکستان و مسئولیت این دو کشور در تأمین امنیت مرزی‌های خود و همچنین مسئولیت بین‌المللی دولت پاکستان در قبال گروهک‌های تروریستی واقع در مرزهای بین‌المللی جنوب شرق کشور را تبیین می‌نماید. یافته‌های به‌دست‌آمده نشان می‌دهد در صورت اثبات حمایت و یا اهمال در مبارزه و پیشگیری از برزو و ظهور گروهک‌های تروریستی در مرزهای بین‌المللی کشورها که باعث خسارات و به وجود آمدن ضرر و زیان به کشور هم‌جوار شود. کشورهای زیان‌دیده می‌توانند برابر قطعنامه شماره 687 شورای امنیت سازمان ملل متحد و همچنین برابر بندهای 2 الف و 2 ج ماده 8، اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی اقدامات لازم در خصوص مطالبه زیان و خسارت از کشور خوانده شود. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از این است که فعالیت گروهک‌های تروریستی در مرزهای جنوب شرق ایران و ایجاد گروگان‌گیری و درگیری با مرزبانان و به شهادت رساندن آن‌ها که بعد از هر فعالیتی به خاک کشور پاکستان متواری می‌شوند و به دلیل عدم پیگرد و تعقیب، عدم مجازات و عدم اخراج و استرداد اعضای گروهک‌های موجود از طرف کشور پاکستان، تخلفی بین‌المللی قلمداد کرد که موجب مسئولیت بین‌المللی این کشور در محاکم بین‌المللی در قبال جمهوری اسلامی ایران شود.

کلیدواژه‌ها


1)      اسدی­فرد، محمد، (1393) بررسی مؤلفه‌های ناامنی در مناطق مرزی شرق کشور، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره3، شماره 4، صص.66-43.
2)      اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران (1395) نقشه طبیعی استان سیستان و بلوچستان، تهران، گیتاشناسی جلد 1، ص 132-133.
3)      بشیری، قاسم و امیری، سروش (1399) نفوذ و ظهور تروریسم و بنیادگرایان مذهبی در مناطق مرزی ج.ا. ایران (موردمطالعه؛ مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان)، فصلنامه پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، دوره 15، شماره 59، پاییز 1399، صص.90-71.
4)      جلالیان، سید اسحاق و ویسیان، محمد (1397) بررسی امنیت پایدار در شهر مرزی سردشت از دیدگاه کارشناسان امنیتی، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره6، شماره1، صص.145-127.
5)      جوادی ارجمندی، محمدجعفر؛  بیدالله خانی، آرش؛ رضایی زاده، پیمان(1391) تحلیل ژئواستراتژیکی روابط ایران و پاکستان با تأکید بر عامل امنیتی، فصلنامه مطالعات شبه‌قاره هند، دوره4، شماره 12، صص.76-51.
6)      خیبری، کابک و دربندی، مارال (1390) حقوق بین‌المللی و مسئله تروریسم، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل،دوره 4، شماره 17، صص.178-151.
7)      سازمان نقشه‌برداری کشور (1384) اطلس نقشه و اطلاعات مکانی (استان سیستان و بلوچستان) ج 1، تهران.
8)      شاهمرادی، حسین؛ اقبال، حدیث؛ رفیعی دولت‌آبادی، محمدرضا (1399) بررسی ابعاد مکانی- فضایی تروریسم در مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره9، شماره 1، صص.148-123.
9)      ضرغامی، به رزین و انصاری زاده، سلمان (۱۳۹۱) تحلیل فرصت‌ها و تهدیدهای ژئوپلیتیکی قوم بلوچ از دیدگاه نظریه شکافه‌ای سیاسی اجتماعی، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره44، شماره 3، صص. 110-95.
10)   غفوری، محمود و دوند، محمد، (1393) تحلیل تهدیدهای دولت و جامعه ی پاکستان علیه امنیّت ملّی جمهوری اسلامی ایران،  فصلنامه مطالعات شبه‌قاره هند، سال 6، شماره 18، صص.116-89.
11)   غلامی، نبی الله و حبیب­زاده، محمدجعفر (1396) ضمانت اجرای کیفری گروگان‌گیری در حقوق ایران با نگاهی به اسناد بین‌المللی، دوره 5، تابستان شماره 19، صص.72-41.
12)   کمانگر، سارا؛ ویسیان، محمد؛ اصغری، مریم (1394) بررسی و سنجش احساس امنیت اجتماعی شهروندان شهر مرزی سرخس، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 4، شماره1، صص.170-147.
13)   کهرازه، یاسر؛ وثوقی، سعید؛ مسعود نیا، حسین؛ گودرزی، مهناز (1396) چالش‌های امنیتی روابط ایران و پاکستان در منطقه بلوچستان پس از 11 سپتامبر، مطالعات شبه‌قاره، دوره 9، شماره32، صص.170-140.
14)   منتظران، جاوید (1397) مسئولیت بین‌المللی پاکستان در تعقیب، اخراج و استرداد گروهک‌های تروریستی ضد ایرانی، انتشار در شبکه مطالعات سیاست‌گذاری عمومی.
15)   موسوی، سیدیوسف؛ قاسم‌زاده بجندی، پرویز؛ فنازاد، رضا؛ کیانی، جواد (1396) ماهیت اقدامات گروهک‌های تروریستی در مرزهای استان سیستان و بلوچستان و راهکارهای پیشگیرانه، فصلنامه مطالعات بین‌المللی پلیس، سال 7، شماره 29، صص 103-66.
16)   موسوی، میرنجف؛ ویسیان، محمد؛ خلیفی­پور، حکیمه (1395) اولویت‌بندی راهبردهای امنیت پایدار در آمایش مناطق مرزی مطالعه موردی: استان کردستان، مجله پژوهش­های جغرافیای سیاسی، سال1، شماره2، صص.77-55.
17)   نظافتی، عباس؛ سلطانی، مسعود؛ ویسیان، محمد؛ اکبری، مهناز (1393) بررسی عوامل مؤثر بر توسعه امنیت پایدار در مناطق مرزی مطالعه موردی : استان کردستان، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 2، شماره 4، صص.46-23.
18)   هنجی، علی و فرهادنیا، سعید (1397) بررسی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال اعمال گروه‌های تروریستی، فصلنامه تحقیقات حقوقی دوره 21، شماره 84، صص.90-71.
19)   رضایی، صالح؛ حیدرقلی زاده، جعفر؛ اکبری، مرتضی  (1391) بررسی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در عدم همکاری با مراجع بین‌المللی، همایش ملی حقوق بین‌الملل در آیینه علوم روز
20)   پارسایی‌نیا، نوروز (1391) بررسی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال فعالیت‌های تروریستی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
21)   مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی(1393) قانون موافقتنامه همکاری‌های امنیتی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اسلامی پاکستان.
  886141https://rc.majlis.ir/fa/law/show/
22) Karimipoor, Yadollah. (2000) An Introduction to Iran and its neighbors, source if Tension and Threat, Tehran: Jahade Daneshgahi, Tarbiat Moalem university publications, {in Persian}
23) Hessburegge, J A.  (2004) The Historical Development of the Doctrines of Attribution and Due Diligence in International Law, 36 NYU J Intl, p265, pp265, 276-79.
24) W Blackstone, W Morrison. (2001) Commentaries on the Laws of England (1765-69),  London , Cavendish , p68.
25) Becker, Tal. (2006) Terrorism and the State, first edition, Hart publishing.

تحت نظارت وف ایرانی