چشم‌اندازسازی مشارکتی مبتنی ‌بر راهبرد توسعه شهری در شهرهای مرزی (مطالعه موردی: شهر اشنویه)

نوع مقاله : علمی پژوهشی مستقل

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

چکیده
فرایند استراتژی توسعه شهری که مهم ترین ویژگی آن ، چشم اندازسازی مشارکتی و ظرفیت سازی اجتماعی در توسعه و مدیریت پایدار شهری است، به عنوان رویکردی نوین از برنامه ریزی راهبردی در برنامه ریزی و مدیریت شهری امروزی جهت کاهش فقر، افزایش کیفیت زندگی و نیز مشارکت و همفکری متقابل مردم و مسوولان در مدیریت شهری بسیاری از شهرهای جهان مطرح می باشد.. در این پژوهش فرایند چشم‌اندازسازی شهر اشنویه مورد بررسی و با روش توصیفی- تحلیلی و میدانی صورت گرفت. به منظور دست یابی به اهداف این پژوهش ، اطلاعات میدانی در قالب پرسشنامه از سه جامعه آماری مسوولین شهری، شهروندان و نخبگان شهری بدست آمده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تکنیک ANP-SWOT و نرم افزارآماری Spss استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که میانگین کلی شاخص های CDS در شهر اشنویه برابر 6/2 است. نتایج حاصل از آزمون نیز نشان می دهد که بین نظرات گرو های مختلف شهری به لحاظ شاخص های CDS تفاوت معناداری وجود دارد. در نهایت بهترین استراتژی برای توسعه آتی شهر اشنویه تا سال 1415، تقویت عملکرد کشاورزی و مناطق اطراف و توسعه صنایع تبدیلی وابسته به کشاورزی و دامداری با امتیاز 394/0 انتخاب می گردد.

کلیدواژه‌ها


1)      اشرفی، یوسف. ملک‌زاده، علی (1389) چشم‌انداز سازی مشارکتی در فرایند راهبرد توسعه شهری (CDS) (نمونه موردمطالعه: شهر مراغه)، نشریه مدیریت شهری، دوره  8، شماره  25 ، صص. 186-169.
2)      تلیار، مریم و عربی، یاسر (1393) استراتژی توسعه شهری CDS رویکردی راهبردی در فرایند مدیریت شهری، ششمین کنفرانس ملی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، مشهد مقدس.
3)      حاتمی نژاد، حسین و فرجی ملایی، امین (1390) امکان‌سنجی اجرای طرح‌های استراتژی توسعه شهری (CDS) در ایران، نشریه مطالعات و پژوهش‌های شهری منطقه‌ای، دوره2، شماره8، صص.76-55.
4)      حافظ نیا، محمدرضا (1387) مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، چاپ چهاردهم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
5)      حسین­زاده دلیر، کریم؛ صدر موسوی، میرستار؛ حیدری چیانه، رحیم؛ رضاطبع ازگمی، سیده خدیجه (1390) درآمدی بر رویکرد جدید استراتژی توسعه شهری در فرایند برنامه‌ریزی شهری با تأکید بر چالش‌های فرا روی طرح‌های جامع در ایران، فصلنامه فضای جغرافیایی، سال 11، شماره26، صص.210-173.
6)      حیدری­چیانه، رحیم و رضا طبع ازگمی، خدیجه (1389) نقش استراتژی توسعه شهری در سیاست‌های تأمین مسکن گروه‌های کم‌درآمد شهری، مطالعه موردی: شهر رشت، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 73، صص.82-59.
7)      سید علی­پور، سید خلیل و سلیمی، سروه (1397) کاربست مدل استراتژی توسعه شهری مبتنی بر توسعه پایدار (موردمطالعه شهر مریوان)، فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، سال 10، شماره 35، صص. 22-1.
8)      رهنمایی، محمدتقی؛ شعبانی­فر، محمد؛ اکبرپور سراسکانرود، محمد (1388) توسعه استراتژیک شهرهای میانی ایران با تأکید بر رویکرد CDS راهی به‌سوی توسعه منطقه‌ای، نشریه آمایش سرزمین، سال 1، شماره 1، صص. 54-21.
9)       زیاری، کرامت­الله؛  مهدنژاد، حافظ؛  پرهیز، فریاد (1388) مبانی و تکنیک‌های برنامه‌ریزی شهری، چاپ اول، چابهار انتشارات دانشگاه بین‌المللی چابهار.
10)   زیاری، کرامت الله؛ قاسمی، سعید؛ مهدیان بهمنیری، معصومه؛ مهدی، علی (1394) CDS رویکرد مشارکتی در فرایند چشم‌انداز سازی توسعه شهری (موردپژوهش: شهر مهاباد)، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال 20، شماره 5، صص.201-167.
11)   صابری، حمید؛ ضرابی، اصغر؛ محمدی، جمال (1390) اولویت‌بندی استراتژی‌های توسعه شهر (CDS) با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی AHP؛ مطالعه موردی: کلان‌شهر اصفهان، فصلنامه فضای جغرافیایی، سال 12، شماره 39،  صص. 75-59.
12)   گلکار، کورش (1384) چشم‌انداز شهر، محله: پیشنهاد یک چارچوب مفهومی برای صورت‌بندی بیانیه چشم‌انداز، فصلنامه هنرهای زیبا، شماره 24، صص.36-25.
13)   مرکز آمار ایران، نتایج کلی سرشماری 1395-1335، استان آذربایجان غربی.
14)   موسوی، سیروس (1388) طرح استراتژی توسعه شهری؛ رویکرد جدید در برنامه‌ریزی و مدیریت شهرها، ماهنامه شوراها، شماره 39، صص.30-22.
15)   مهندسین مشاور شهر و بنیان (1390) طرح جامع شهر اشنویه، جلد یکم.
16) Ames, Steven. (1996) A guide to community visioning: hands-on information for local communities, Portland, OR: Oregon vision projected.
17) Bryson, John. M. (2011) Strategic Planning for Public and Nonprofit Organizations: A Guide to Strengthening and Sustaining Organizational Achievement, 4th Edition.
18) Cities Alliance. (2008) Guide City Development strategies, UNCHS (Habitat).
19) Cities Alliance. (2012) Annual Report 2012, www.cities allianc.org.
20) Gannon, Julie. & Radcliffe, John. (2005) Visioning the future of urban environment: a tool for stimulating the process of urban regenerations, The Future Academy, Dublin Institute of Technology, Faculty of the Built Environment, The Futures Academy, Dublin, Ireland, pp.13-22.
21) Green, Gary. & Haines, Anna. & Hale sky, Stephen. (2000) Building Our Future: A Guide to Community Visioning, Publisher Board of Regents of the University of Wisconsin.
22) Haines, Anna. (2000) Using visioning in a comprehensive planning process, available at: www.uwex.edu/ces/pubs.
23) Lalehpour, M. (2016) Recognition of management structure and spatial planning in Tehran metropolitan area, Journal of Urban Management, Vol.5, No.1, pp.3–15.
24) Nasir Uddin, 2018. Assessing urban sustainability of slum settlements in Bangladesh: Evidence from Chittagong city, Journal of Urban Management, Vol.7, pp.32-42.
25) Nelessen, Anton. (1994) Visions for a New American Dream: Process, Principles, and an Ordinance to Plan and Design Small Communities, Planners Press, American Planning Association, 1st Edition.
26) Oluwafemi Ayodeji Olajide. (2018) The realities of Lagos urban development vision on livelihoods of the urban poor, Journal of Urban Management, Vol.7, pp.21–31.
27) Pishavar city district government. (2007) Report UMP South Asia Office City Development Strategy.
28) Smets, P. & Lindert, P. (2016) Sustainable housing and the urban poor, International Journal of Urban Sustainable Development, Vol.8, No.1, pp.1–9.
29) Steinberg, Florian. (2005) Strategic urban planning in Latin America: experiences of building and managing the future, Habitat international, Vol.29, No.1, pp.69-93.
30) Soushi, Suzuki. & Peter, Nijkamp. (2018) Winners in the urban champions league – A performance assessment of Japanese cities by means of dynamic and superefficient DEA, Journal of Urban Management, Vol.7, pp.6–20.
31) The World Bank office Beijing, Urban/ Environment Development Unit. (2004) City Development Strategy (CDS) Program in China.
32) Uddin, N. (2016) Paradox of conceptualizations, measurements and causes of urban poverty: Context evidence from Bangladesh, International Journal of Social and Economic Research, Vol.7, No.2, pp, 54–73.
33) United Nations Development Programme, (2018) Sustainable urbanization strategy, New York, NY, 10017 USA.
34) Von Einsiedel, Nathaniel. (2001) developing a city vision: Presented at the CDS2, first national workshop, Manila, pp1-16.
35)  Weimin,  Li. & Xiaoyang, Wang. (2020) The role of Beijing's securities services in Beijing–Tianjin–Hebei financial integration: A financial geography perspective, Cities, Vol.100, pp.665- 674.