تعمیم سیاست جنایی مشارکت مدار در امنیت افزایی مناطق مرزی

نوع مقاله : علمی پژوهشی مستقل

نویسندگان

استادیار حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

چکیده

نوار مرزی به جهت موقعیت خاص جغرافیایی در معبر ترانزیت و یا ترددهای متعدد خودرویی و انسانی اعم از قانونی یا غیرمجاز قرارگرفته است. این حوزه صرف‌نظر از مخاطرات جانی برای مرزنشینان، پیامدهای جرم‌زایی فراوانی را در پی داشته است. لیکن وجود ظرفیت و پتانسیل مادی (استعداد بسیج و نیروی انسانی، ریش‌سفیدان و ....) و فکری و معنوی (تعاملات و شناخت آن‌ها نسبت به محیط و حتی ایلات آن‌سوی مرز) به‌عنوان بخشی از جامعه مدنی در قالب مرزنشینان در این قلمرو از خاک کشور، فرصتی است که شایسته اغتنام از سوی متولیان تأمین امنیت در این بستر است. ازاین‌رو یگان‌های مرزبانی با تدوین و اجرای اقدامات کنشی به‌جای اقدامات واکنشی، در بستر سیاست جنایی مشارکتی می‌توانند از ظرفیت‌های اقامتی، اشراف محیطی، اطلاعاتی و ... مرزنشینان در تأمین امنیت محیطی نوار مرزی بهره‌گیری لازم را داشته باشد. روش توصیفی-تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای با بهره‌گیری از منابع فارسی و لاتین در حوزه‌های امنیت و سیاست جنایی و قوانین موضوعه صورت گرفته است. نتایج حاکی از آن است که یگان‌های مرزی در راستای امنیت افزایی مناطق مرزی لازم است با ترجیح سیاست جنایی در مفهوم عام آن (که ناظر بر اقدامات کنشی و نرم و سپس واکنشی و سخت است) بر سیاست‌های کیفری در مفهوم خاص سیاست جنایی (که ناظر بر اقدامات واکنشی و سخت است) نوعی از سیاست جنایی که مبتنی بر تعامل و همکاری فی‌مابین تمامی ذی‌نفعان مناطق مرزی و کنشگران تأمین امنیت است و در ادبیات حقوقی از آن به سیاست جنایی مشارکت مدار یاد می‌شود را دنبال نماید تا با ارائه خدماتی از جمله اقدامات اجتماعی، فرهنگی آموزشی و مشاوره‌ای با هم‌افزایی هدفمند و عمومی بتواند نسبت به امنیت افزایی البته ضمن رعایت الزامات احتیاطی و اطلاعاتی به‌منظور حفظ جان و اموال ایشان اقدام نماید.

کلیدواژه‌ها


1)      اس میلر، لیندا و ام هس، کارون (1382) پلیس در اجتماع: راهبردهایی برای قرن 21، ترجمه رضا کلهر، انتشارات دانشگاه علوم انتظامی.
2)      بیرانوند، رضا و سبزیان­فرد، شهرام (1397) جایگاه جامعه مدنی در حقوق کیفری با تأکید بر سیاست جنایی مشارکتی ایران، تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین‌الملل، دوره 11، شماره 39، صص.24-1.
3)      پرویزی، رضا (1397) پیشگیری وضعی و نقش آن در پیشگیری از قتل، معاونت آموزش نیروی انتظامی
4)      ترابی، یوسف (1382) درآمدی بر رهیافت پلیس مشارکت گرا، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی،
5)      جرج، ولد، و (1380) جرم‌شناسی نظری، ترجمه علی شجاعی، تهران: انتشارات سمت.
6)      جمشیدی، علیرضا (1390) سیاست جنایی مشارکتی، تهران: میزان.
7)      جهانگیری رسا، رسول (1390) مبانی و جلوه‌های مشارکت مردمی در پیشگیری از جرم (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه تهران.
8)      حاجی تبار فیروزجانی، حسن (1388) پیشگیری اجتماعی از بزه دیدگی افراد در معرض خطر، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، سال 4، شماره 12، صص.53- 37.
9)      دمپسی، تام (1381) مبانی و اصول گشت انتظامی، ترجمه حسن شمس نزاد، تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی.
10)   رجبی، سهیل (1392) راهکارهای جلب مشارکت مردمی در امر مبارزه با قاچاق کالا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
11)   رستمی، ولی (1384) سیاست جنایی مشارکتی در جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
12)   رضایی، محسن؛ صفری کاکرودی، عابدین؛ امیری، سلمان (1398) نقش پلیس در پیشگیری از شکل‌گیری باندهای قاچاق کالا، فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، سال 21، شماره 21، صص.
13)   ستوده، هدایت اله (1376) آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، ویرایش دوم، تهران: آوای نور
14)   شاو، مارگارت (بهار 1386) پلیس، مدارس و پیشگیری از جرم (غلامرضا محمدنسل، مترجم). فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، دوره2، شماره2، صص. 169-143
15)   شیعه علی، علی؛ زارع، وحید؛ زارع، مجتبی (1394) جایگاه سیاست جنایی مشارکتی در مرحله تعقیب کیفری در حقوق ایران، صص.
16)   عظیم زاده اردبیلی، فائزه و حسابی، سارا (1390) سیاست جنایی و تطور مفهومی آن، فصلنامه تعالی حقوق، شماره ،
17)   عمید زنجانی، عباسعلی (1381) فقه سیاسی، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
18)   کاظمی، علی‌اصغر (1370) زنجیره تنازعی در سیاست و روابط بین‌الملل، تهران: قومس.
19)   کلانتری، محسن، توکلی، مهدی (1386) شناسایی کانون‌های جرم خیز شهری، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، سال 2، شماره 2، صص. 98-75.
20)   کمالی رنجبر، جلال (1389) عوامل مؤثر بر مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد با ناجا در مدیریت پیشگیری از وقوع جرم در بندرعباس، فصلنامه دانش انتظامی هرمزگان، دوره7، شماره4، صص. 66-39.
21)   گسن، ریموند (1390) روابط میان پیشگیری وضعی و کنترل جرم، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی شماره 20-19.
22)   لازرژ، کریستین (1390) درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، چاپ دوم، تهران: میزان.
23)   مرجایی، سید هادی (1382) سنجش و بررسی احساس آنومی میان جوانان، فصلنامه مطالعات جوانان، سال 1، شماره 5، صص.
24)   ملتفت، حسین (1382) پژوهش مشارکت مردم در انجام وظایف ناجا، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی،
25)   نوروزی، (1390) پیشگیری از جرم از نظریه تا عمل، دفتر تحقیقات کاربردی پلیس پیشگیری. تهران: نشر ناجی
26)   هاشمی، حمید و فرهمند، وحید رضا (1392) سیاست جنایی مشارکتی پلیس در بسترسازی امنیت اجتماعی محله محور، فصلنامه دانش انتظامی پلیس پایتخت، سال 6، شماره 4 ، صص.
27) Scherman, Candoevwit. (2010) crime stoppers – it works, quoted in: international criminal police Review,Vol.33, No.399, pp.
28) Coventry, G. J. & Muncie, … & Walters, R. (1992) Rethinking Social Policy for Yong People and Crime Prevention, Discussion Paper No. 1, National Center for Socio- Legal Studies. Melbourne AUS: Trobe University p:13
Iqbur, R. (1992) National Security and Problems of Unconventional Warfare, Pubblishings House

تحت نظارت وف ایرانی