نقش گردشگری بر توسعه مناطق مرزی استان کرمانشاه (مطالعه موردی: منطقه اورامانات)

نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 مربی معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

امروزه صنعت گردشگری به‌عنوان صنعتی نوپا، با ویژگی‌های بارز و منحصربه‌فرد، دارای آثار اقتصادی گسترده‌ای است، افزایش اشتغال، کاهش بیکاری، ارتقای سطح زندگی مردم و بهبود زیرساخت‌ها از مهم‌ترین تأثیرات مثبت اقتصادی گردشگری به شمار می‌رود. و به دلیل نقش و اهمیت صنعت گردشگری، امروز بسیاری از برنامه ریزان و سیاست‌گذاران توسعه از آن به‌عنوان اصل توسعه پایدار یاد می‌کنند. تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی- تحلیلی است که به بررسی نقش گردشگری در توسعه اقتصادی مناطق مرزی می‌پردازد. گردآوری داده‌ها و اطلاعات از روش توصیفی - پیمایشی و جامعه آماری از اساتید دانشگاه، کارشناسان دولتی و خصوصی فعال در حوزه گردشگری و مدیران محلی بوده‌اند. جامعه آماری ۱۷۴ نفر، روش نمونه‌گیری هدفمند و ابزار سنجش به‌صورت (پرسشنامه و مصاحبه) است. برای تعیین روایی ابزار از روش اعتبار محتوایی و برای بررسی ابزار ضریب آلفای کرونباخ استفاده‌شده است، برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار spss و برای اثبات فرضیه­ها از آزمون کای اسکوئر و آزمون t تک نمونه‌ای استفاده‌شده است. که با توجه به نتایج، استنباط این است که بین گردشگری و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در مناطق مرزی اورامانات، ارتباط بین گردشگری و افزایش درآمد ساکنین مرزی، ارتباط بین گردشگری و توسعه صنایع‌دستی و بومی منطقه مرزی اورامانات، و ارتباط بین گردشگری و کاهش نرخ بیکاری در منطقه مرزی اورامانات در سطح ۹۹ درصد رابطه معنی‌دار و تأثیر مثبت وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Tourism on the Development of Border Areas of Kermanshah Province (Case Study: Oramanat Region)

نویسندگان [English]

  • sara kamangar 1
  • Alborz Davoodi 2
1 PhD Candidate in Geography and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Instructor of Architecture, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Today, the tourism industry as a fledgling industry, with its distinctive and unique features, has wide economic effects. Increasing employment, reducing unemployment, improving people's living standards and improving infrastructure are among the most important positive economic effects of tourism. And because of the role and importance of the tourism industry, many development planners and policymakers today refer to it as the principle of sustainable development. In terms of its objectives the present study is of an applied research type and descriptive-analytical in nature, which examines the role of tourism in the economic development of border areas. The required data were collected using descriptive-survey method. The statistical population included university professors, public and private experts active in the field of tourism and local managers. The statistical population was selected (174 individuals) using purposive sampling method and the measurement tools were questionnaire and interview. Content validity method was used to determine the validity of the instrument and Cronbach's alpha coefficient was used to examine the reliability of the instrument. SPSS software was used to analyze the data and Chi-square test and one-sample t-test were used to prove the hypotheses. According to the results, the inference is that there is a significant and positive relationship between tourism and the creation of new job opportunities in the border areas of Oramanat, tourism and increasing the income of border residents, tourism and the development of indigenous handicrafts of Oramanat border region, and the tourism and reduction of unemployment rate in the Oramanat border region in 99% level of significance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Oramanat
  • border areas
  • Economic Development
1)      ابراهیم‌زاده، عیسی، آقاسی زاده عبدالله (۱۳۹۰) تأثیر منطقه آزاد چابهار بر توسعه گردشگری حوزه نفوذ آن با بهره‌گیری از مدل رگرسیون و آزمون T-test، دو فصلنامه جغرافیا و توسعه، دوره ۹، شماره ۲۱، صص.26-5.
2)      باباخانزاده، ادریس؛ محمدی، جمال؛ ضرابی، اصغر (۱۳۸۹) تحلیلی بر جاذبه‌ها و تسهیلات گردشگری منطقه اورامانات، مجله جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال ۲۲، شماره ۳، صص.52-35.
3)      پاپلی یزدی، محمدحسین (۱۳۸۶) گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.
4)      تاج علی، معصومه (۱۳۸۵) بررسی اثرات اقتصادی گردشگری در جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه الزهراء.
5)      تقوایی، مسعود و رنجبر دستنایی، محمود (۱۳۸۹) تحلیلی بر پراکنش امکانات و خدمات مسیر گردشگری شمال شرق استان چهارمحال بختیاری، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال 1، شماره ۱، صص. ۴۸-۲۱
6)      ثبوتی، حجت (۱۳۸۶) بررسی عوامل تأثیرگذار در توسعه گردشگری استان ایلام، چاپ اول، سازمان میراث فرهنگی و صنایع‌دستی و گردشگری استان ایلام.
7)      جوانشیری، مژده؛ حنایی، تکتم؛ سیدالحسینی، سید مسلم؛ سعیدی مفرد، ساناز (1399) نقش ارزش‌های فرهنگی در اضطراب مسیریابی گردشگران مطالعه موردی: منطقه 8 شهرداری مشهد، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 7، شماره 4، صص.19-1.
8)      زنگی‌آبادی، علی؛ محمدی، جمال ؛ زیرک باش، دیبا (۱۳۸۵) تحلیل گردشگری داخلی شهر اصفهان، مجله جغرافیا و توسعه، سال 4 شماره ۸ ، صص.۴۸-۳۲.
9)      سلطانی، ناصر و سلامی، هادی (۱۳۹۲) نگرش گردشگران به شاخص‌ها و راهکارهای توسعه گردشگری در مناطق مرزی آذربایجان غربی با تأکید بر رویکرد تحلیل سلسله مراتبی فازی- دلفی، جغرافیا و توسعه، دوره 11، شماره ۴، صص. ۲۹-۱۰.
10)   شاطریان، محسن؛ کیانی سلمی، صدیقه؛ شیخ­زاده، فاطمه (1398) بررسی اثر تصویر ذهنی گردشگران فستیوال گل و گلاب قمصر و نیاسر بر کیفیت و ارزش ادراک شده از خدمات، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 6، شماره 1، صص.17-1.
11)   صیدایی، اسکندر و هدایتی مقدم، زهرا (۱۳۸۹) نقش امنیت در توسعه گردشگری، فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد واحد شوشتر، دوره 4، شماره 8، صص.110-97.
12)   قادری، اسماعیل و مطهر، سیده مهسا (۱۳۹۰) بررسی عامل کششی انگیزاننده گردشگران در انتخاب مقصد، مقایسه مقاصد داخلی و خارجی، مطالعه موردی تهران، مجله اقتصاد و مدیریت شهری سال 1، شماره ۲، صص.29-15.
13)   قائدرحمتی، صفر (۱۳۸۳) تحلیلی بر ساختار شبکه ارتباطی در رابطه با عدم توسعه گردشگری، هفتمین هفته پژوهش دانشگاه اصفهان صص. ۳۸-۲۱.
14)   قدمی، مصطفی (۱۳۹۰) ارزیابی و تدوین استراتژی مقصد در چارچوب توسعه پایدار گردشگری، نمونه موردی کلان‌شهر مشهد، مطالعات و پژوهش­های شهری منطقه­ای، دوره3، شماره 9، صص.82-59.
15)  قلی­پور سلیمانی، علی (۱۳۸۷) مقایسه صنعت گردشگری در ایران و ترکیه، فصلنامه مدیریت، سال ۱۹، شماره ۱۳۸-۱۳۷، صص.۲۳-۶
16)   محمودی، میترا (۱۳۸۹) طرح‌ریزی و سیاست‌گذاری در صنعت گردشگری، همایش منطقه‌ای صنعت توریسم، دانشگاه آزاد خمینی‌شهر، صص22-10.
17)   مطیعی لنگرودی، سید حسن و رضائیه آزادی، مریم (۱۳۹۲) ارزیابی اثرات اقتصاد گردشگری از دیدگاه جامعه میزبان در تفرجگاه بند ارومیه، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال 2، شماره 2، صص.91-75.
18)   موسوی، میرنجف؛ ویسیان، محمد؛ محمدی حمیدی، سمیه؛ اکبری، مهناز (1394) بررسی و اولویت‌بندی توان‏ها و زیرساخت‏های توسعۀ گردشگری با روش‏های تصمیم‏گیری چند‏معیاره مطالعه موردی شهرستان­های استان کردستان، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 2، شماره 1، صص. 31-17.
19)   مولایی، فهیمه؛ کرکه ­آبادی، زینب؛ کامیابی، سعید (1399) نیازسنجی ایجاد دهکده گردشگری هوشمند در شهر بندر انزلی، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 7، شماره 4، صص.62-51.
20)   مینایی، مهدی و صادقی، محمد (۱۳۹۳) امکان‌سنجی توسعه گردشگری در نوار مرز ساحلی استان هرمزگان و نقش آن در ارتقای امنیت مرزها، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره ۳، شماره ۹، صص ۳۶-۷
21)   نایب پور، محمد، ویسیان، محمد؛ اصغری، آزاد؛ سارانی، سمانه (۱۳۹۲)، برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری در استان‌های مرزی با روش swot، موردمطالعه: استان کردستان، فصلنامه علوم و فنون مرزی، سال 4، شماره ۳، صص ۳۰-۷
22)   نایب­پور، محمد، ویسیان، محمد؛ احسان­زاده، ناهید؛ محمدی حمیدی، سمیه (1393) در پژوهشی به تحلیلی بر عوامل موثر در صنعت گردشگری منطقه مرزی سیستان با استفاده از روش SWOT، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره2، شماره1، صص.90-65.
23)   نوری، سید هدایت الله؛ مرادی، نصرت؛ خوش‌نظر، مامند (۱۳۹۲) راهبردهای مناسب برای توسعه ژئوتوریسم غار آبی سهولان، فصلنامه مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 5، شماره 17، صص. ۶۸-۵۳
24)   هادیانی، زهره، احدنژاد، محسن، کاظمی راد، شمس الله، قنبری، حکیمه (۱۳۹۱)، برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری بر اساس تحلیل SWOT (مطالعه موردی: شهر شیراز)، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال ۳ شماره ۳، صص ۱۳۲-۱۱۱
25)   همایون، محمدهادی (۱۳۸۴)، جهانگردی به‌عنوان یک ارتباط میان فرهنگی: مطالعه تطبیقی الگوی غربی معاصر و الگوی اسلامی، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
26) Das, J. & Dirieno, Cassandra. E. (2012) Global tourism competitiveness & freedom of the press, Journal of Travel Research, Vol.47, No.4, pp.470-492.