بررسی تأثیر نورپردازی در بهبود امنیت فضاهای عمومی شهر مرزی کامیاران مطالعه مورد: خیابان امام خمینی (ره)

نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

خیابان‌ها یکی از عمده‌ترین فضاهای عمومی شهری محسوب می‌شوند که ارتقاء مطلوبیت آن‌ها می‌تواند به امنیت این فضاها منجر شود. کاهش امنیت در فضاهای شهری سبب کاهش انگیزه حضور افراد، کاهش تعاملات اجتماعی و افزایش جرم و جنایت خواهد شد. نورپردازی فضاهای شهری می‌تواند بر تقویت امنیت و ایمنی فضاها تأثیر مستقیم بگذارد. لذا این پژوهش بر آن است که در راستای حفظ و تداوم حیات پیاده و بسط امنیت در ساعات شبانه در فضاهای شهری، به بررسی نقش مؤثر نورپردازی شهری در دستیابی به فضای شهری امن ‌بپردازد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل شهروندان شهر مرزی کامیاران می‌باشد. داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و حجم نمونه 200 نفر برآورد گردیده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS24 و آزمون t-Test استفاده‌شده است. سه عامل امنیت، جذابیت محیط، تفریح و گردشگری از پارامترهای تأثیرپذیر از نورپردازی شهری در محدوده موردمطالعه است. یافته‌ها پژوهش نشان می‌دهد که کیفیت سیستم نورپردازی شهری در گرایش شهروندان به استفاده از فضای خیابان امام خمینی (ره) اهمیت بسیار زیادی دارد. همچنین یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که افزایش کیفیت سیستم نورپردازی شهری، نقش مهمی در افزایش جذابیت فضاهای شهری، زمان فعالیت و آسایش و امنیت شهری برای شهروندان به همراه دارد. همچنین بین دو متغیر نورپردازی و احساس امنیت رابطه معنادار و مستقیم وجود دارد. اگرچه که نورپردازی خود به‌تنهایی مانعی بر سر راه مجرمین ایجاد نمی‌کند، اما با افزایش قابلیت دید و بالا بردن سطح تسلط بر فضا، از احساس‌های کاذب جلوگیری کرده و همچنین فرصت‌های را به پلیس برای کنترل بهتر فضا را مهیا می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Effect of Lighting on Improving the Security of Public Spaces in the Border City of Kamyaran (Case Study: Imam Khomeini)

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Meshkini 1
  • Sara Kamangar 2
  • Shahrbanoo golchubi diva 3
1 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 PhD student in Geography and Urban Planning, Shahid Beheshti University
3 Ph.D. student Environment, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Streets are one of the most important public spaces in the city, and improving their utility can lead to the security of these spaces. Decreased security in urban spaces will reduce the motivation of people to attend, reduce social interactions and increase crime. Urban lighting can have a direct impact on strengthening the security and safety of spaces. Therefore, this study aims to investigate the effective role of urban lighting in achieving a safe urban space in order to maintain and sustain pedestrian life and expand security at night in urban spaces. The research method is descriptive-analytical and survey. The statistical population includes the citizens of the border town of Kamyaran. Data were collected through a questionnaire and the sample size was estimated to be 200 people. SPSS24 software and t-test were used to analyze the data. The three factors of security, attractiveness of the environment, recreation and tourism are the influential parameters of urban lighting in the study area. Findings of the research show that the quality of urban lighting system is very important in the tendency of citizens to use the space of Imam Khomeini Street. Also, the research findings indicate that increasing the quality of urban lighting system has an important role in increasing the attractiveness of urban spaces, activity time and urban comfort and security for citizens. There is also a significant and direct relationship between lighting and security. Although the lighting itself does not stand in the way of criminals, by increasing visibility and increasing the level of control over the space, it prevents false feelings and also provides opportunities for the police to better control the space.

کلیدواژه‌ها [English]

  • lighting
  • Security
  • urban spaces
  • Kamyaran city
  • احمدی، فاطمه. (1390). بررسی تأثیر نورپردازی و روشنایی شهری در امنیت شهر. سومین همایش ملی عمران شهری،4-5 آبان 1390، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج.
  • پورمحمدی، محمدرضا و کوشانه، روشن (1392) ارزیابی و تحلیل فضاهای عمومی شهری با استفاده از مدل تاپسیس (مطالعه موردی: شهر تبریز)، فصلنامه مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 5، شماره 17، صص. 52-37.
  • تقوایی، مسعود؛ وارثی، حمیدرضا؛ درکی، افشین (1389) بررسی نقش نورپردازی در توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر اصفهان)، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 2، شماره 8، صص. 18-1.
  • جواهری، حسن؛ حاتمی نژاد، حسین؛ زیاری، کرامت الله؛ پوراحمد، احمد (1393) رویکرد فازی و پهنه‌بندی فقر چندبعدی در فضاهای شهری نمونه موردی: شهر کامیاران، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 4، شماره 13، صص. 30-13.
  • حبیبی، سید محسن (1379) حیات مدنی و حیات شهری، مجله هنرهای زیبا، شماره 7، صص. 33-21.
  • دلاور، علی (1389) روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، چاپ سی و دوم، تهران: نشر ویرایش.
  • زیاری، کرامت الله؛ عیوضلو، داود؛ عیوضلو، محمود؛ ریکا، جهانبخش (1392) تحلیل تطبیقی احساس امنیت در فضاهای شهری و روستایی مطالعه موردی شهرستان کوهدشت، فصلنامه پژوهش‌های روستایی، سال 4، شماره 1، صص. 164-137.
  • زیویار، پروانه (1394) ابعاد ذهنی استفاده از نورپردازی در بهبود فضای شهری کلان‌شهر تهران، فصلنامه جغرافیا، دوره جدید، سال 13، شماره 44، صص. 199-183.
  • سیف‌الهی فخر، سپیده؛ لاریمیان، تایماز؛ معززی، امیرمحمد (1392) تعیین شاخص‌های مؤثر در خلق مکان‌های امن پیاده مدار جهت ارتقاء تعاملات اجتماعی (نمونه موردی: خیابان بهار آزادی محله خاک سفید تهران)، نشریه انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره 5، صص. 95-85.
  • صالحی، اسماعیل (1387) ویژگی‌های محیطی فضاهای شهری امن، چاپ اول، تهران: انتشارات مرکز مطالعاتی و تحقیقات شهرسازی و معماری.
  • عقاپور، ساحل (1394) تقویت حیات شبانه در بافت تاریخی شهر تهران با تأکید بر نورپردازی شهری (نمونه موردی: میدان بهارستان)، پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد، رشته طراحی شهری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.
  • علوی طبری، هدی (1395) اهداف و عوامل مؤثر در نورپردازی منظر شهری، دو فصلنامه هنرهای کاربردی، شماره 8، صص.71-59.
  • غلامحسینی، رحیم (1391) بررسی راهکارهای نورپردازی مناسب فضاهای عمومی باهدف افزایش امنیت شهری (مطالعه موردی: نورپردازی در کانون‌های تمرکز بزهکاری منطقه 6 تهران)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان.
  • غلامحسینی، رحیم؛ کلانتری، محسن؛ احمدی، فرزانه (1392) تأثیرگذاری نورپردازی در امنیت شهری و توسعه گردشگری موردمطالعه: کلان‌شهر شیراز، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 3، شماره 9، صص. 75-67.
  • غلامی، مهدی (1395) نورپردازی خیابان امام شهر خلخال با رویکرد افزایش امنیت اجتماعی، پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد، رشته طراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال.
  • فارمر، فرنوش و ابوالفتحی، سپیده (1392) نقش روشنایی در تأمین امنیت و سرزندگی سبز راه‌ها؛ نمونه موردی پارک چمران شیراز، همایش بین المللی روشنایی و نورپردازی ایراندر تاریخ 25 - 27 آذر 1392، شیراز، صص. 10-1.
  • فرید، فرناز؛ مدی، حسین؛ شیبانی، مهدی (1392) تأثیر نورپردازی بر احساسات انسان در خلق منظر شبانه، همایش بین المللی روشنایی و نورپردازی ایراندر تاریخ 25 - 27 آذر 1392، شیراز، صص. 9-1.
  • کلانتری، محسن؛ غلامحسینی، رحیم؛ زاده ولی خواجه، شاهرخ (1388) بررسی نقش نورپردازی در ایمنی و توسعه فضاهای شهری با استفاده از مدل VIKOR و TOPSIS (موردمطالعه: پارک‌های ناحیه‌ای تبریز)، فصلنامه اندیشه جغرافیایی، سال 3، شماره 5، صص. 47-28.
  • کلایه‌بنی رحمتی، کسری (1394) تأثیر نورپردازی فضای سبز در جذب گردشگر، پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد، رشته طراحی فضای سبز، دانشگاه گیلان.
  • گلی، علی (1390) زنان و امنیت در فضاهای عمومی شهری مطالعه موردی: پارک آزادی شیراز، فصلنامه جامعه‌شناسی تاریخی، دوره 3، شماره 2، صص. 165-143.
  • لطفی، صدیقه؛ بردی آنامرادنژاد، رحیم؛ ساسانی پور، محمد (1393) بررسی احساس امنیت در فضاهای عمومی (مطالعه موردی کلان‌شهر شیراز)، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال پنجم، شماره 19، صص. 56-39.
  • لطفی، صدیقه؛ بردی آنامرادنژاد، رحیم؛ واحدی، حیدر (1394) ارزیابی مؤلفه‌های کالبدی فضاهای عمومی و تأثیر آن در احساس امنیت اجتماعی شهروندان بابلسر، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 4، شمار 1، صص.152-131.
  • مراد زاده، محمدمهدی (1392) نورپردازی شهری، عاملی در ارتقای امنیت فضای شهری در شب، همایش بین المللی روشنایی و نورپردازی ایران در تاریخ 25 - 27 آذر 1392، شیراز، صص. 10-1.
  • معرب، یاسر؛ امیری، محمدجواد؛ قربانی نیا، زهرا (1393) بررسی عوامل تأثیرگذار در دستیابی به خیابان ممتاز در فضاهای شهری، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال 5، شماره 17، صص. 34-19.
  • مهدوی‌نژاد، محمدجواد؛ خبیری، سمانه؛ ملکی، کیمیا (1393) اصول و معیارهای نورپردازی میدان‌های شهری؛ ارزیابی کیفی میدان‌های شهر تهران، فصلنامه معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، دوره 7، صص. 83-67.
  • موسوی، میرنجف؛ ویسیان، محمد؛ محمدی حمیدی، سمیه؛ اصغری، مریم (1394) احساس امنیت در فضاهای شهری مورد: شهر سرخس، فصلنامه جغرافیا، دوره جدید، سال 13، شماره 45، صص. 202-185.
  • مؤیدی، محمد؛ علی‌نژاد، منوچهر؛ نوایی، حسین (1392) بررسی نقش مؤلفه‌های منظر شهری در ارتقای سطح احساس امنیت در فضاهای عمومی شهری (نمونه موردمطالعه، محله اوین تهران)، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 35، صص.191-159.
  • نیومن، اسکار (1387) خلق فضاهای قابل دفاع، مترجم فائزه رواقی و کاوه صابر، تهران: انتشارات طحان.
  • Branscomb, Lewis M. (2006) Sustainable cities: Safety and security, Technology in Society, Vol.28, pp.225–234.
  • Choi, An-Seop. & Jang, Soo-Jung. & Park, Byong-Chul. & Kim, Young-Ook. & Kim, Yong-Shik. (2007) Rational-design process and evaluation of street-lighting design for apartment complexes, Building and Environment, Vol.42, pp.3001–3013.
  • Hertfordshire County Council. (2003) Lighting The Outdoor Environment, An information booklet on issues and good practice, 22 September 2003, pp.18.
  • Jackett, Michael. & Frith, William. (2013) Quantifying the impact of road lighting on road safety A New Zealand Study, IATSS Research, Vol.36, pp.139–145.
  • Jiang, Yi. & Li, Shuo. & Guan, Bowen. & Zhao, Guangyuan. (2015) Cost effectiveness of new roadway lighting systems, jurnal of traffic and transportation engineering (english edition), Vol.2, No.3, pp.158-166.
  • Ma, Ting. & Zhou, Yuke. & Zhou, Chenghu. & Haynie, Susan. & Pei, Tao. & Xu, Tao. (2015) Night-time light derived estimation of spatio-temporal characteristics of urbanization dynamics using DMSP/OLS satellite data, Remote Sensing of Environment, Vol.158, pp.453–464.
  • Painter, Kate. (1996) The influence of street lighting improvements on crime, fear and pedestrian street use, after dark, Landscape and Urban Planning, Vol. 35, pp.193-201.
  • Boomsma, Christine. & Steg, Linda. (2014) The effect of information and values on acceptability of reduced street lighting, Journal of Environmental Psychology, Vol.39, pp 22-31.
  • Markvica, Karin & Richter, Gerald. &Lenz, Gernot. (2019) Impact of urban street lighting on road users’ perception of public space and mobility behavior, Building and Environment, 154, pp. 32-43.