تحلیل کیفی عوامل ارتکاب قاچاق کالا در شهرهای مرزی استان آذربایجان غربی

نوع مقاله : پژوهشی مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 استاد علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

قاچاق کالا معضلی است که در بستری از مشکلات و نارسایی‌های اقتصادی، سیاسی، حقوقی و امنیتی رواج پیدا می‌کند و تبعات منفی و مضر بسیاری برای اقتصاد کشور در پی دارد.  این پژوهش با هدف بررسی عوامل ارتکاب قاچاق در استان آذربایجان غربی به‌عنوان یکی از مناطقی که ارتکاب قاچاق شایع و دارای فراوانی است از دیدگاه مطلعین بومی و کارشناسان و محققین ذی‌ربط به‌طور جامع مورد شناسایی و تحلیل گرفته است. برای گردآوری داده‌ها از تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نظریه داده بنیاد رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده‌شده است. همچنین، بر اساس روش نمونه‌گیری هدفمند و معیار اشباع نظری در این منطقه با 16 نفر از مطلعان کلیدی و فعالان قاچاق، مقامات و مأموران مربوطه و پژوهشگران و اساتید دانشگاهی مصاحبه شده است. معیار اشتراک مصاحبه‌شوندگان اطلاع و اشراف مستقیم بر روند ارتکاب قاچاق در محدوده موردمطالعه بود. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که «مشکلات تقنینی و وضع قوانین نامناسب»، «مشکلات اقتصادی و بیکاری»، «ضعف در سرمایه‌گذاری‌های مولد در مناطق مرزی» به‌عنوان شرایط علی؛ «ناهماهنگی دستگاه‌های کاشف»، «سودجویی و هیجانات کاذب مالی»، «ضعف آگاهی و برداشت‌های نادرست» و «ارتباطات دوسویه سنتی و فرهنگی» مهم‌ترین عوامل زمینه‌ای، و «سوءاستفاده از موقعیت و جایگاه شغلی»، «ناهماهنگی‌های مرتبط با کالاهای مکشوفه» و «نامناسب بودن حقوق و مزایای عوامل مرتبط با کشف » نیز ازجمله مهم‌ترین عوامل مداخله‌گر در وقوع قاچاق کالا در استان آذربایجان غربی می‌باشند. همچنین تحلیل صورت پذیرفته نشان داد که «اثرات نامطلوب اقتصادی»، «اثرات نامطلوب اجتماعی و فرهنگی»، «پیامدهای نامطلوب سیاسی» اصلی‌ترین پیامدها و مهم‌ترین راهبردهای مستخرجِ در این تحقیق کیفی «ضرورت اتخاذ سیاست‌های پیشگیرانه»، «ضرورت اصلاح و بازنگری در قوانین» و «آسیب‌شناسی سیاست‌گذاری عمومی اقتصادی در حوزه قاچاق» تعیین شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Qualitative Analysis of the Factors of Committing Smuggling of Goods in the Border Cities of West Azerbaijan Province

نویسندگان [English]

  • edris ghaderi 1
  • davood kiani 2
  • sadegh zibakalammofrad 3
1 PhD Student in Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University of Tehran, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of International Relations, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
3 Professor of Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Smuggling of goods is a problem that is prevalent in the context of economic, political, legal and security problems and inadequacies and has many negative and harmful consequences for the country's economy. This study aims to investigate the causes of trafficking in West Azerbaijan province as one of the regions where trafficking is common and has a lot from the perspective of local informants and relevant experts and researchers. Semi-structured interview technique was used to collect data and grounded theory of Strauss and Corbin's approach was used to analyze the data. Also, based on purposive sampling method and theoretical saturation criteria in this region, 16 key informants and trafficking activists, relevant officials and researchers, and university professors were interviewed. The criterion for the interviewees' participation was direct knowledge and supervision of the smuggling process in the study area. The research findings show that "legislative problems and inappropriate legislation", "economic problems and unemployment", "weakness in productive investments in border areas" were determined as causal conditions; "Discrepancies of Discovered Goods", "Profitability and False Financial Excitement", "Lack of Awareness and Misconceptions" and "Traditional and Cultural Bilateral Communications" are the most important underlying factors, and "Abuse of job position", "Discrepancies related to discovered goods", "Inadequate salaries and benefits of employees and detectives" are also among the most important intervening factors in the smuggling of goods in the province of West Azerbaijan. The analysis also showed that "adverse economic effects", "adverse social and cultural effects", "adverse political consequences" were determined as the main consequences; and the most important strategies extracted in this qualitative research were "the need to adopt preventive policies", "the need to reform and review laws" and "Pathology of general economic policy in the field of trafficking".

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smuggling of goods
  • Unfavorable policy-making
  • Legislative Challenges
  • west Azerbaijan
  • ابراهیمی، شهرام و دانش، مصطفی (1398) تحلیل شکلی و ماهوی قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره 49، شماره 2، صص. 309-281.
  • پناهی، حمید؛ قربانی، ابراهیم؛ قلی زادگان، فرزین؛ ابراهیمی، علی (1398) تحلیل الگوهای فضایی و دامنه برد قاچاق متافتامین و پیش ساز تولید آن در استان مرزی آذربایجان غربی، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 7، شماره 3، صص. 189-165.
  • جلیلی، سعید (1395) اهمیت مبارزه با قاچاق کالا در تحقق اقتصاد مقاومتی، حبل‌المتین، سال 5، شماره 14، صص. 121 -106.
  • خندان، عباس (1397) عوامل مؤثر بر افزایش قاچاق کالا و روش مبارزه با آن با عنایت به سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، دوماهنامه اقتصاد پنهان، شماره 61، صص.59-76.
  • دهخدا، علی‌اکبر، (1373)، لغت‌نامه دهخدا، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
  • رحمانی فرد، محسن (1397) تحلیل سیاست جنایی تقنینی ایران در قبال قاچاق کالا و ارز در پرتو سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری، دانشگاه عدالت.
  • زراعت، عباس (1395) حقوق کیفری اقتصادی، تهران: انتشارات جنگل جاودانه.
  • زمانی، علی‌اکبر (1392) درآمدی بر ابعاد مفاسد و جرائم اقتصادی و پیامدهای آن بر امنیت ملی، کارآگاه، دوره دوم، سال 2، شماره 7، صص. 55-32.
  • زنگنه عینالو، رضا (1393) جستاری در مفاهیم قاچاق در لایحه جدید قاچاق کالا و ارز، مجله دانش انتظامی، دوره 4، شماره 10، صص. 132-101.
  • ساداتی، سیدمحمد مهدی (1393) اصول جرم انگاری جرائم اقتصادی در فقه امامیه و حقوق ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.
  • ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز (1395) آشنایی با مفهوم قاچاق کالا و پیامدهای آن (ویژه نخبگان فرهنگی، دینی، علمی و اجتماعی). چاپ دوم. تهران: معاونت فرهنگی و پژوهش ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز.
  • ستوده گندشمین، مجتبی؛ جوانمرد، محمد؛ مرشدی، مسعود (1396) نقدی بر سیاست جنایی ایران در قبال قاچاق ارز (با تأکید بر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز)، اقتصاد پنهان، 4 و 5، صص. 72-35.
  • طهرانچیان، امیر منصور و علیمرادی، هدی (1394) محاسبه شاخص واردات قاچاق و عوامل مؤثر بر آن در ایران به روش فازی، پژوهشنامه اقتصاد کلان، دوره 10، شماره 20، صص. 69-44.
  • ظهیری­نیا، مصطفی؛ رستگار، یاسر؛ نیکخواه، هدایت الله؛ بهرامی، سمیره (1396) تحلیل کیفی پیامدهای اجتماعی اقتصادی پدیده قاچاق سوخت در شهرستان میناب، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 6، شماره 19، صص. 34-19.
  • کریمی پور، یدالله و محمدی، حمیدرضا (1383) سد نفوذ قاچاق کالا: از واقعیت تا رؤیا (پژوهش میدانی در محدوده استان هرمزگان)، تحقیقات جغرافیایی، شماره 73، صص. 224-211.
  • کیوی، ریموند و کامپنهود، لوک وان (1384) روش تحقیق در علوم اجتماعی (نظری و عملی) تهران: توتیا.
  • معین، محمد (1371) فرهنگ فارسی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  • منصوریان، محمد کریم (1381) روش‌های پژوهش کیفی و کمی در علوم اجتماعی، شیراز: نوید
  • نیکوقدم، مسعود و جزمی، مینا (1397) بررسی اثر قاچاق کالا و درجه باز بودن تجاری بر رشد اقتصادی در ایران، تحقیقات اقتصادی، دوره 53، شماره 2. صص. 494-465.
  • Deardorff , Alan. & Stolper, Wolfgang. (1990) Effects of Smuggling under African Conditions: A Factual, Institutional and Analytic Discussion, Weltwirtschaftliches Archiv 126, H. 1.
  • Dorfman, Adriana. (2017) Political Commodities and Sovereignty Management: Cigarette Smuggling across Brazil’s Southern Borders, Geopolitics, Vol.22, No.4, pp. 863-886
  • B. (2000) The Research Interview, London: Rautledge.
  • O’Brien, James. (2011) Management Information Systems, 10th edition, New York, McGraw- Hill/Irwin.
  • Patton, M. (2001) Qualitative Research & Evaluation Methods, London: Sage Publication.